Ναός και Καπιτώλιο Λαός και Κολωνάκι
G o l d m i n e
Στατικές σελίδες
Σύνδεσμοι


Και η πτώχευση θέλει την τέχνη της
1334 αναγνώστες
Δευτέρα, 15 Φεβρουαρίου 2010
01:27

 

 

Η παραφιλολογία γύρω από την πτώχευση του 1893 και η κατά κόρον αναπαραγωγή της, λόγω συνάφειας προς την επικαιρότητα, περιορίζονται συνήθως στην «πολυφορεμένη» φράση του Τρικούπη «Δυστυχώς επτωχεύσαμεν».

Μία δήλωση που, ας σημειωθεί πως τελεί εν αμφιβόλω, για το αν έγινε από το επίσημο βήμα της Βουλής οπότε και έσπευσε η Αντιπολίτευση να την εκμεταλλευτεί δεόντως ( άποψη των περισσοτέρων ιστορικών) ή αν έγινε ανεπίσημα, εν τη ρύμη του λόγου, από τον Τρικούπη, όταν απευθυνόταν στους δανειστές, (άποψη που υποστηρίζει ο ιστορικός Π. Καρολίδης). Ο Ανδρ. Συγγρός, στα «Απομνημονεύματά» του ισχυρίζεται ότι την άκουσε, βουλευτής όντας εκείνο τον καιρό.

Την ώρα που η εφημερίδα «Ακρόπολις», δημοσίευε το έντονο άρθρο της για το Χαρίλαο Τρικούπη, με τον τίτλο «Πρέπει να πέση» εκφράζοντας την ευμετάβλητη κοινή γνώμη, που του απέδιδε ευθύνες για τη σύναψη των δανείων και τη χρεοκοπία, ο Ανδρέας Συγγρός «φίλα διακείμενος» προς το Χαρίλαο Τρικούπη, τον οποίο δεν θεωρούσε πως ήταν πλασμένος για πτωχεύσεις - εφόσον δεν γνώριζε την τέχνη του «πτωχεύειν» - έκανε μια άλλη παροιμιώδη δήλωση πως «Και η πτώχευση θέλει την τέχνη της»!

Την ειρωνεία της για τον Τρικούπη, εξέφραζε και η ρίμα του σατιρικού «Ρωμηού», στα μέσα Νοεμβρίου του 1893:

«Τι κρίμα τέτοιος άνθρωπος να ξεροτηγανίζεται
σε τούτο το Ρωμαίικο που πάει να σαπίσει
και μ΄ ένα μόνο στοχασμό να αδικοβασανίζεται
Πώς ειμπορεί καλύτερα να μας χρεωκοπήση»!
 

 

Ο ι κ ο ν ο μ ι κ ή  κ α ι   χ ρ η μ α τ ι σ τ η ρ ι α κ ή  κ α τ ά σ τ α σ η

Στις αρχές της δεκαετίας του 1890, η εικόνα της χώρας από οικονομικής πλευράς παρέμενε κατά βάση αγροτική με κρατικό υδροκεφαλισμό κι έλλειψη βιομηχανικής ανάπτυξης. Παρά τις συντονισμένες προσπάθειες των κυβερνήσεων Τρικούπη για στοιχειώδη έργα υποδομής, ο οικονομικός κόσμος αρκέστηκε περισσότερο σε εμπορικές δοσοληψίες, με έξαρση των κερδοσκοπικών και χρηματιστικών επιχειρήσεων (μεταλλεία, τοκογλυφία).

Tο παροικιακό κεφάλαιο των επαναπατρισθέντων ομογενών, πέρα από τις τραπεζικές εργασίες, προσανατολιζόταν σε επενδύσεις ακινήτων και αποταμίευση χρυσών λιρών και όχι σε παραγωγικές διαδικασίες. Μόνη εξαίρεση αποτέλεσε η παρατηρούμενη, υποτυπώδης αρχικά, άνθηση των βιομηχανικών, οικογενειακών επιχειρήσεων.
 

Η σημαντική πολιτική αλλαγή στην αρχή της τελευταίας δεκαετίας, άφησε, παραδόξως, ανέγγιχτες τις τιμές στο χρηματιστήριο. Πρόκειται για την πτώση του Χαρίλαου Τρικούπη, που ήταν ο εκφραστής των ξένων και ντόπιων κεφαλαιούχων και την άνοδο στην εξουσία του Θεόδωρου Δηλιγιάννη.

Ωστόσο, οι ανάγκες επιστράτευσης και οι έκτακτες δαπάνες στα πολεμικά μέτωπα της χώρας, υποχρέωναν τους πολιτικούς να κάνουν δανειακά ανοίγματα στη Δύση. Κατά συνέπεια, το μείζον πρόβλημα της αναζήτησης πόρων στο εξωτερικό αλλά και το εσωτερικό του κράτους, για την αντιμετώπιση των υπέρογκων δανειακών υποχρεώσεων της χώρας, οδήγησε σε αναστάτωση την αγορά και σε υποτονικότητα το χρηματιστήριο. Τα εθνικά δάνεια από τις τράπεζες, προσωρινά μόνο κάλυπταν το ολοένα διογκούμενο κρατικό χρέος.

Η κρίση αυτή είχε ως αποτέλεσμα την καλλιέργεια της πεποίθησης στο λαό πως η επάνοδος του Χαρίλαου Τρικούπη στην κυβέρνηση θα έσωζε τον τόπο από το οικονομικό αδιέξοδο. Ασφαλώς, οι προσδοκίες αυτές εξαργυρώνονταν θετικά στο ελληνικό χρηματιστήριο, που ακολουθούσε την άνοδο των τιμών του χρηματιστηρίου του Παρισιού, από το οποίο και επηρεαζόταν άμεσα την εποχή εκείνη.
Μια ενδιαφέρουσα επισκόπηση στον Τύπο και τα γεγονότα των ημερών εκείνων, σχετικά με τις διεργασίες της Αυλής και το άγνωστο παρασκήνιο της πτώχευσης θα έχουμε τη δυνατότητα να παρακολουθήσουμε στο επόμενο άρθρο.
 


Α π ό  τ α  ε υ τ ρ ά π ε λ α  τ η ς  φ ο ρ ο λ ο γ ι κ ή ς  υ π ε ρ β ο λ ή ς

Και εκείνη την εποχή οι υπερβολές των φορολογικών μέτρων προκάλεσαν στην ελληνική ύπαιθρο απίστευτες ιστορίες. Έτσι όπλισαν την πένα σπιρτόζων λογογράφων να δημοσιεύουν σαρκαστικά λογοτεχνήματα όπως και το ακόλουθο που υπογράφει ο ηθογράφος και γλαφυρός λογοτέχνης Π. Δ. Παναγόπουλος, από το Ξυλόκαστρο (σε περιληπτική απόδοση).

«Ο φόρος των χοι (η) ρων

Οι Έλληνες πολιτευτές, αφού έδειξαν τα φορολογικά τους ένστικτα δεν άφησαν ήσυχα ούτε τα καημένα τα ζώα ούτε και στο θάνατό τους επιβάλλοντας φόρο επί των σφαζομένων ζώων.

Δεν αρκούσαν οι εκατόμβες ζώων που προσφέρονταν καθημερινά στο βωμό της ανθρώπινης λαιμαργίας προστέθηκε και η μεγαλύτερη ειρωνεία, ο κεφαλικός φόρος κατά τον θάνατο.

Κι ενώ άλλοτε οι άνθρωποι πλήρωναν κεφαλικό φόρο για να έχουν το δικαίωμα να ζήσουν σ΄ αυτή τη χώρα, τα ζώα τώρα πληρώνουν κεφαλικό φόρο για να έχουν το δικαίωμα να αποθάνουν.

Μόνο οι σκύλοι έβαλαν σε κάποια αμηχανία τη φορολογική μηχανή της χώρας διότι έχουν το προνόμιο - προς το παρόν τουλάχιστον – να μην συμπεριλαμβάνονται στον κατάλογο των εδεσμάτων...

Στην αρχή του έτους λοιπόν στην πρωτεύουσα κάθε επαρχίας γινόταν δημοπρασία για τους φόρους των σφαζομένων ζώων και ο πλειοδοτών αναλάμβανε το δικαίωμα του δημοσίου για την είσπραξη των φόρων, από τους ιδιώτες και την υποχρέωση να καταβάλει στο κράτος όλους τους φόρους.

Σε κάθε χωριό, ο ενοικιαστής διόριζε αντιπρόσωπό του, ένα χωρικό, για να παρακολουθεί μήπως λαθραίως πεθάνει κανένα και να μαζεύει τους φόρους. Σ΄ ένα χωριό της Κορινθίας διορίστηκε ένας χωρικός αντιπρόσωπος του ενοικιαστή των φόρων και συναντήθηκε με το αφεντικό για να ενημερωθεί σχετικά. Ο ενοικιαστής του επέστησε την προσοχή στην είσπραξη του μεγαλύτερου φόρου που ήταν ο φόρος των χοίρων.
 

«Μα πώς θα πληρώνουν φόρο και οι χήροι;» ρώτησε.

«Βέβαια και οι χοίροι» και πρόσεξε μην σου διαφύγει κανένας!

Όταν ήρθε η ώρα να λογαριαστούνε ο χωρικός παρουσίασε τα ονόματα τριών χήρων που αρνούνταν να πληρώσουν, ενώ οι άλλοι τέσσερις χήροι του χωριού είχαν δώσει τα χρήματα.

Ο ενοικιαστής οδήγησε στο δικαστήριο τους τρεις αρνούμενους να πληρώσουν το φόρο.

Ο δικαστής καταδίκασε τον πρώτο σε τετραπλάσιο πρόστιμο, συν τα έξοδα και ο χωροφύλακας τον οδήγησε στη φυλακή.

Το ίδιο έγινε και με το δεύτερο.

Στην εμφάνιση του τρίτου, ο δικαστής έγινε εκτός εαυτού.

«Μωρέ αθεόφοβε έσφαξε το χοιρίδιο που θα πήγαινε 70 οκάδες, τόφαγες καλά - καλά και δεν πλήρωσες το φόρο;

«Ποιο χοιρίδιο, κύριε ειρηνοδίκη; Εγώ δεν έσφαξα χοίρο. Ποιος να τον φάει; Μήπως έχω γυναίκα;».

«Πώς; Δεν έσφαξες χοίρο; Και γιατί σ΄ έφεραν εδώ;».

«Μ΄ έφεραν γιατί είμαι χήρος. Δεν έχω γυναίκα. Και είπανε πως οι χήροι πληρώνουν φόρο. Γι΄ αυτό μ΄ έφεραν. Αν είχα γυναίκα και χοίρο ευχαρίστως να πλήρωνα εκατό φόρους. Όχι έναν».

Μετά την αποκάλυψη, βέβαια, η συνέχεια στο δικαστήριο ήταν αδύνατη. «Εσείετο ολόκληρον υπό των γελώτων». Εξαιτίας ενός ορθογραφικού λάθους του αντιπροσώπου τέσσερις χήροι πλήρωσαν «φόρο χοιρείας», δύο ήταν στη φυλακή και ένας έγινε αντικείμενο θυμηδίας του ακροατηρίου!

Μετά την αποκατάσταση της ησυχίας στην αίθουσα ρωτά ο δικαστής τον δικαζόμενο χήρο:
«Και οι άλλοι δύο γουρούνια είναι ή χήροι;»

«Χήροι». Απαντά ο δικαζόμενος.

«Βγάλτε τους από τη φυλακή. Αθώοι».

Και μόλις έφτασαν στο χωριό οι πολύπαθοι χήροι για να απαλλαγούν από τα βάσανα της χη(οι)ρείας, έσπευσαν να λάβουν από μία Κίρκη μεταβληθέντες πλέον οι ίδιοι από «χήρους» σε «χοίρους»!

Συμπέρασμα για το φορολογούμενο; Το μη χεί(οι) ρον βέλτιστον!
 
 


  Κ Α Λ Α    Κ Ο Υ Λ Ο Υ Μ Α    Κ Α Λ Η     Κ Α Θ Α Ρ Η    Δ Ε Υ Τ Ε Ρ Α   

Κ Α Ι     Κ Α Λ Η   Σ Α Ρ Α Κ Ο  Σ Τ Η !

 

Σχόλια

15/02 02:30  Albus Genius
Και που να φαντασθούν τότε ότι κατά την του Πλουτάρχου βιογραφίαν :"το γαρ γυναικείον μόριον χοίρος λέγεται."
16/02 08:52  groyma stella
Καλημερα Ευα , καλη εβδομαδα.
Καλη Σαρακοστη σε ολους και μια ευχη, με το τελος της Σαρακοστης να εχουν τελειωσει και τα βασανα μας.
16/02 18:17  Goldmine
Kαλό απόγευμα και οι ευχές της Στέλλας διαχέονται και από μένα προς
όλους τους φίλους αναγνώστες του ιστολογίου.
Η νηστεία αυτή θα έχει μεγάλη διάρκεια... Καλές αντοχές και η Ανάσταση
ας είναι είναι θέμα μόνο λίγων χρόνων.
Να ζήσουμε να την προλάβουμε...
Και θα ζήσουμε! Ο καλός καραβοκύρης στη φουρτούνα φαίνεται.
@Albus Genius: Ευτυχώς που αγνοούσε την πληροφορία ο χωρικός της ιστορίας:-)
16/02 20:28  cormorano
Μια Καλησπέρα σε όλους!

Χρυσοδέσποινα εύχομαι Καλή Σαρακοστή σε εσένα και την οικογένεια σου καθώς επίσης και σε όλους τους φίλους του Blog.

Καλά να περνάτε εσείς και οι δικοί σας !
16/02 20:36  Goldmine
Kαλησπέρα κορμοράνο. Ευχαριστούμε πολύ. Νάσαι κι εσύ καλά. Χαιρετισμούς στην Κρήτη!
16/02 21:11  pol
Δεδομένη η "Σαρακοστή".Άς ευχηθούμε να ...τελειώσει σύντομα!
Γεια σας φίλες και φίλοι!
16/02 21:20  Goldmine
Πολ ευχές θερμές! Τα καλύτερα για όλους και για την πατρίδα!
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
14 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις