Ναός και Καπιτώλιο Λαός και Κολωνάκι
G o l d m i n e
Στατικές σελίδες
Σύνδεσμοι


Σαν χθες σαν σήμερα
1659 αναγνώστες
Πέμπτη, 14 Ιανουαρίου 2010
19:24

Με νοσταλγία για τις εποχές "που δέναν τα σκυλιά με τα λουκάνικα" και με εικόνες απ΄ την Πρωτοχρονιά πριν 100 χρόνια  κι αυτή  η αναδρομή στα περασμένα. Μέσα σ΄ όλα αυτά ζωντανεύουν οι ιστορίες των γονιών και των παππούδων μας. Κοιτώντας πίσω προχωράμε μπροστά.  Για όσους φίλους του ιστολογίου θα ήθελαν και δεν έτυχε να το δουν στο capital το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Καλό βράδυ σε όλους! Κι όποιος βρει το άσμα ας σφυρίξει κλέφτικα:-)

 


 
Α ν τ ί  π ρ ο λ ό γ ο υ

Σε κάθε τρισδιάστατη εικόνα η προοπτική του βάθους αποδίδεται άριστα σε συνδυασμό με τις δύο άλλες διαστάσεις, δηλαδή το ύψος και το πλάτος. Ούτε το βάθος ούτε το πλάτος ούτε το ύψος από μόνα τους, μπορούν να δώσουν το τέλειο αποτέλεσμα.

Έτσι συμβαίνει και στο διαδραστικό πίνακα της Παγκόσμιας Οικονομίας. Δεν γίνεται να απαλειφθεί καμία από τις τρεις διαστάσεις: παρελθόν, παρόν και μέλλον. Το παρελθόν ζωντανεύει την εικόνα και εκφράζει την προοπτική του απροσμέτρητου βάθους της ιστορίας. Το παρόν εστιάζει στο εύρος της συγχρονικότητας. Όσο για το μέλλον των αγορών θα μπορούσε συμβολικά να συσχετιστεί με τη διάσταση του ύψους κατά το στίχο της βυζαντινής υμνολογίας «Χαίρε ύψος δυσθεώρητον»….

Μολονότι είναι ανθρωπίνως αδύνατη η ακριβής πρόβλεψη των οικονομικών εξελίξεων για μετά από εκατό χρόνια, μία εκ του ασφαλούς ιχνηλασία στα γεγονότα που πριν ένα αιώνα σημάδεψαν τη χώρα όλο και με κάποια ψήγματα εμπειρικής σοφίας θα συμπλήρωνε το παζλ του οξυμένου προβληματισμού όλων μας για τη διεθνή οικονομική κρίση μπροστά στον κίνδυνο πτώχευσης της χώρας μας .
 

Ε λ λ ά δ α   κ α ι   Χ. Α. , σ τ ι ς   8   Ι α ν ο υ α ρ ί ο υ  1 9 1 0

 


 
Κατά σύμπτωση, η 8η Ιανουαρίου 1910, έπεφτε όπως κι εφέτος Παρασκευή. Κι ήταν μια αίθρια, αλκυονίδα μέρα, μέσα στην καρδιά του Γενάρη σαν και τώρα. «Ευδία» την χαρακτήριζαν οι εφημερίδες που περιέγραφαν με γλαφυρότητα τον πανηγυρικό γιορτασμό των Θεοφανείων.

Καθώς φαίνεται ήταν πάνδημη και ένθερμη η συμμετοχή στις τελετές του καθαγιασμού των υδάτων αν κρίνουμε από το γεγονός ότι πολλοί άνθρωποι εκμεταλλευόμενοι την καλοκαιρία σκαρφάλωναν στους εξώστες, στις στέγες, στα κάγκελα, ακόμη και στα δέντρα για να παρακολουθήσουν την τελετή της κατάδυσης του σταυρού σε πολλές περιοχές τόσο στο κέντρο όσο και τις συνοικίες της Αττικής, όπως στον Άγιο Διονύσιο και την Πλατεία Δεξαμενής στο Κολωνάκι, στο Φάληρο, στο Χατζηκυριάκειο, στην Πλατεία Ελευθερίας (Κουμονδούρου, σε δεξαμενή αναβρυτηρίου) και στο Θησείο εν μέσω συμπλοκών, μάλιστα με τους «γαυριάδες» (ήταν οι αναρχικοί της εποχής) που αναστάτωναν τα πλήθη με τρέλες, καυγάδες και φωνές ώστε έγιναν και αρκετές συλλήψεις από την Αστυνομία.

Η χρονιά του 1910 χρηματιστηριακά, ξεκίνησε κάτω από την απειλή της κατάρρευσης των μετοχών, εξαιτίας του πραξικοπήματος του 1909, από το Συνδέσμο Αξιωματικών στο Γουδί, που απαιτούσαν την αναδιοργάνωση του στρατού και την εξυγίανση της πολιτικής ζωής, αναγκάζοντας κυβέρνηση και βασιλιά να συγκατατεθούν.

Στην πολιτική σκηνή η άφιξη του Ελευθέριου Βενιζέλου στην Αθήνα, άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στη Νεότερη Ελληνική Ιστορία. Ήταν η χρονιά που ο Βενιζέλος πρωτοανέλαβε την πρωθυπουργία. Τα αμέσως επόμενα χρόνια σφραγίστηκαν από το εκσυγχρονιστικό πρόγραμμα των Φιλελευθέρων, από το μεταναστευτικό πυρετό, από τον αστικό μετασχηματισμό και από την εποποιία των Βαλκανικών πολέμων. Το 1913 η «μικρά Ελλάς» διπλασιάστηκε σε έκταση και πληθυσμό.

 


 

Στο Χ.Α. με την πάροδο της εσωτερικής κρίσης, οι τιμές των μετοχών σταθεροποιήθηκαν και ο κίνδυνος περαιτέρω υποτίμησής τους παρήλθε. Άλλωστε, οι τιμές ήταν στα κατώτατα επίπεδα και δεν επιδέχονταν μεγαλύτερη πτώση.

Οι οικονομικοί δημοσιογράφοι της εποχής χαρακτήριζαν ως προσωρινή μάλλον τη στασιμότητα και την απραξία στις συναλλαγές. Διέβλεπαν, μάλιστα τη σύντομη βελτίωση του κλίματος εφόσον συνέτρεχαν όλες οι θετικές προϋποθέσεις για την ομαλή συνέχιση του έργου του Βουλής και το συμμάζεμα των οικονομικών του κράτους , καθώς ήταν ευνοϊκή και η διεθνής συγκυρία.

Επί συνόλου 22 μετοχών που διαπραγματεύονταν στο Χ.Α. την περίοδο εκείνη οι έξι ήταν μετοχές των τραπεζών: Ανατολής, Εθνικής, Εμπορικής, Κρήτης, Αθηνών και Ελλάδος.

Στο Χρηματιστήριο του Παρισιού, επίσης, την ίδια εποχή διαπραγματεύονταν οι εξής έξι ελληνικές μετοχές: Η Εταιρία Λαυρίου, η Τράπεζα Αθηνών, η Ελληνική Ηλεκτρική Εταιρία, η Ελληνική Εταιρία Μεταλλείων, η Μετοχή Σιδηροδρόμων Θεσσαλίας και Πελοποννήσου και η Εταιρία Ελληνικών Σταφίδων.

Ο κανονισμός του Χ.Α., με την αλλαγή του χρόνου προέβλεπε τη σύγκληση της Ετήσιας Γενικής Συνέλευσης των Μελών του, όπου, σύμφωνα με το άρθρο 20 - έστω και τύποις μόνο - λογοδοτούσαν οι απερχόμενοι και εκλέγονταν οι επόμενοι διαχειριστές του. Αιρετή και όχι διορισμένη ήταν η Διαχειριστική Επιτροπή του Χρηματιστηρίου, επί προεδρίας του Ν. Ναδίρη, που διετέλεσε πρόεδρος του Χ.Α. κατά το διάστημα από τις 26 Ιουνίου 1909 μέχρι τις 22 Νοεμβρίου του 1910.

 


 
Πρόσκληση δημοσιευθείσα στον Οικονομικό Τύπο της 8ης Ιανουαρίου 1910

 
Τ ο  π λ ο ί ο  θ α  σ α λ π ά ρ ε ι….

Η δεύτερη δεκαετία του 20ου αιώνα, υπήρξε συνάμα η εποχή που ένας άλλος πυρετός, όχι χρηματιστηριακός αυτή τη φορά, κυρίευσε σύμπασα την Ελληνική επικράτεια. ΄Ήταν η μεταναστευτική μανία για Αμερική και Αυστραλία που έφτασε στο αποκορύφωμά της την εικοσαετία 1900-1920. Η Ελλάδα έχασε τότε το 8% του συνολικού της πληθυσμού.

Περίπου 25.000 άνθρωποι το χρόνο εκπατρίζονταν, από μια χώρα οικονομικά εξασθενημένη και πολιτικά κλυδωνιζόμενη και άνοιγαν πανιά για τη “Γη της Επαγγελίας” με την προσδοκία του πλουτισμού και της ευημερίας. Το «αμερικανικό όνειρο», η απόδραση των φτωχών στο καταφύγιο των αποδήμων όλου του κόσμου, αναμφισβήτητα διαπότισε και όλη την ελληνική ύπαιθρο.

Στις εφημερίδες της εποχής συναγωνίζονται οι ακτοπλοϊκές εταιρίες για το ποια θα δώσει την πιο πειστική διαφήμιση αφού η αλήθεια ήταν πως οι περισσότεροι Έλληνες που μετανάστευαν έφταναν στον Πειραιά και αντίκριζαν για πρώτη φορά θάλασσα και βαπόρια.

 


 
 
Σ η μ ά δ ι  π α ρ α κ μ ή ς   τ ο  κ λ ε ί σ ι μ ο   ε ν ό ς  κ α φ ε ν ε ί ο υ

45 χρόνια Αθηναϊκής ιστορίας κλείνει μέσα του το καφενείο Ζαχαράτου. Και το κλείσιμό του στις 9 Ιανουαρίου του 1910, αποτέλεσε θλιβερό γεγονός για την ιστορία των νεότερων Αθηνών σύμφωνα με το χρονογράφο της εφημερίδας «Εμπρός» που υπέγραφε με το ψευδώνυμο «Διαβάτης».

Ασύμφορη κατέστη η μίσθωσή του, γεγονός που ανάγκασε τους κληρονόμους Ζαχαράτου να περιοριστούν στο άλλο καφενείο τους απέναντι από την οικία Βούρου. Πρόκειται για το πρώην καφενείο Γιαννόπουλου το οποίο διαδέχτηκε το πρώτο άτυπο Χρηματιστήριο της Ελλάδας το καφενείο «Η Ωραία Ελλάς» .

Μικρό στην αρχή, έγινε μέγα και πολυτελές στα χέρια του Σπ. Ζαχαράτου για 25 χρόνια. Στη συνέχεια, το δυσβάσταχτο ενοίκιο των 19.000 δραχμών τον ανάγκασε να αποχωριστεί τον επάνω όροφο με τα σφαιριστήρια και να περιοριστεί στην μεγάλη επιμήκη αίθουσα του καφενείου.

Έτσι μειώθηκε το ενοίκιο στις 14.000 δραχμές αλλά το καφενείο άρχισε να περνά σε παρακμή. Μια απόπειρα να μετατραπεί σε ζυθεστιατόριο απέτυχε. Το νέο καφενείο Ζαχαράτου απέναντι από την οικία Βούρου, συγκέντρωνε την καλύτερη πελατεία. Ενώ στο παλιό έμεναν μόνο οι παλιοί του θαμώνες που δύσκολα εγκατέλειπαν την καρέκλα, την οποία έπιαναν κάθε πρωί. Μερικοί μάλιστα σαν τους Κένταυρους πάνω στους ίππους τους έμεναν προσκολλημένοι στις ίδιες πάντα θέσεις. Κάτω απ΄ αυτές τις συνθήκες, το καφενείο αυτό δεν ήταν δυνατό παρά να υποκύψει στο νόμο του μοιραίου. Ήταν παλιό και πέρασε στην ιστορία.

Η δε ιστορία οφείλει να του απονείμει την τιμή πως ως καφενείο Ζαχαράτου εισήγαγε στην Αθήνα τον πολιτισμό των καφενείων. Αυτό υπήρξε το πρώτο άνετο και ευπρεπές καφενείο των Αθηνών άξιο του ονόματός του «Μέγα».

 

 


Μάλιστα, ο Μακόλεϊ στην Ιστορία του αφιέρωσε εκτενές κεφάλαιο στο ρόλο που διαδραμάτισε το καφενείο αυτό στις εξελίξεις των γεγονότων που εξιστορεί. Και ο Έλληνας ιστορικός πρέπει να αφιερώσει πολλά κεφάλαια για το «Αθηναϊκόν καφενείον» διότι όλη σχεδόν η νεότερη ιστορία μας διήλθε και διέρχεται δια των καφενείων. Το καφενείο είναι δεύτερη Βουλή, ένα είδος Εκκλησίας του Δήμου.
 

Το καφενείο Ζαχαράτου απέθανε εν ειρήνη. Το παράδειγμά του υπήρξε γόνιμο. Σήμερα η Αθήνα αριθμεί πολλά καφενεία στα Χαυτεία και την Ομόνοια. Για το Σύνταγμα, βέβαια, το κλείσιμο του καφενείου Ζαχαράτου αποτελεί παρακμή. Αλλά το θλιβερότερο στην ιστορία είναι πως η «περίφημος Γερουσία» μένει άστεγος πια και το ψύχος δεν της επιτρέπει να συνεδριάζει στο ύπαιθρο….

Κάπως έτσι διατύπωνε τον επικήδειο ενός ιστορικού αθηναϊκού καφενείου ο «Διαβάτης» στο πρωτοσέλιδο χρονογράφημα της εφημερίδας του, εν έτει 1910, μια γλυκιά Παρασκευή του Γενάρη, σαν σήμερα σαν χθες….



 
Καφενείο και σινεμά Ζαχαράτου στο Σύνταγμα
από το αρχείο της ΕΡΤ, του Πέτρου Πουλίδη

 

Περισσότερες πληροφορίες για την Ιστορία του Παλιού Ελληνικού Χρηματιστηρίου
θα βρείτε στο λεύκωμα:

Αγώνας Ευθύνης, Σωματείον Χρηματιστηρίου Αθηνών
 

 

Σχόλια

14/01 23:22  PREMIUM
Σύμπτωση gold ! Και εγώ σε λίγο λέω να γράψω κάτι για το σαν...ΣΗΜΕΡΑ...ΑΥΡΙΟ ! :-)
15/01 00:28  Goldmine
Έρχομαι απο κει στα στέκια να αποσώσω τις ΣΥΜΠΤΩΣΕΙΣ τις ΠΑΡΑΣΚΕΥΕΣ και τα ΤΟΤΕ!-) Νισάφι πια...
Αν δεν αλλάξουμε λεξιλόγιο πως θα αλλάξει κι η τύχη μας στο Χ.Α.; Λέμε τώρα...
15/01 00:33  PREMIUM
Έλα γιατί έχεις να εμφανιστείς από...ΤΟΤΕ ! :-) Γιατί με την...Άννα προκοπή δε βλέπουμε ! :-) Άσε που κοιμάται και...νωρίς ! :-)
15/01 09:28  groyma stella
Μας βλεπω να μεταναστευουμε σε αλλη γη σε αλλη πολιτεια:-)
Πολλα πολλα αστερια Ευα, πολλες πολλες καλημερες.
15/01 12:07  Goldmine
Είναι αργά για δάκρυα Στέλλα!-)
Και για μεταναστεύσεις πια γιατί μια φορά ανακαλύφτηκε η Αμερική...
Είναι αλήθεια πως ζούμε σε μια πολύ ωραία χώρα με το καλύτερο κλίμα.
Όλη η Ευρώπη μαστίζεται από χιονιάδες και μεις φοράμε κοντομάνικα.
Τι να κάνω...αναζητώ τα θετικά μας:-)
Αφού τους ανθρώπους δεν μπορούμε εμείς να τους αλλάξουμε ας κοιτάμε τα άλλα μοναδικά πλεονεκτήματα του τόπου μας που στο βάθος οι περισσότεροι, καλοί ή κακοί αιρετικόι ή μη υπεραγαπάμε!:-)
Πλημμυρίσαμε στο φως των αστεριών που μας χαρίζεις απλόχερα:-) Καλό ΠΣΚ!
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
15 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις