Ναός και Καπιτώλιο Λαός και Κολωνάκι
G o l d m i n e
Στατικές σελίδες
Σύνδεσμοι


Η πρώτη μετοχή "φούσκα" με τη ματιά του Αν. Συγγρού
1204 αναγνώστες
Παρασκευή, 6 Νοεμβρίου 2009
14:23



Χαρακτικό μεταλλευτικών εγκαταστάσεων Λαυρίου, μελέτης A. Κορδέλλα
«Le Laurium», Μασσαλία 1869, Πηγή φωτογραφίας:Οι Σιδηρόδρομοι της
Κεντρικής Ελλάδας, Μουσείο Φωτογραφίας «Χ. Καλεμκέρης», Δήμου Καλαμαριάς,

 
Ε ι σ α γ ω γ ι κ ά

Γεννήθηκε στην Πόλη, από Χιώτες γονείς, το 1830. Ήταν γιος γιατρού, και τον προόριζαν να σπουδάσει γιατρός. Tο σχέδιο ανατράπηκε και πολύ νωρίς ασχολήθηκε με το εμπόριο. Σχολεία παρακολούθησε στη Σύρο και την Άνδρο. Απέκτησε στη συνέχεια τεράστια περιουσία στην Πόλη με εμποροσαράφικες επιχειρήσεις. Ο Ανδρέας Συγγρός, μία προσωπικότητα που αξίζει κανείς να προσεγγίσει ιστορικά ήταν ένας κοινωνικότατος κοσμοπολίτης, τραπεζίτης, πολιτικός, με πλούτο και διεθνείς επαφές, εγκέφαλος στα οικονομικά και εθνικός ευεργέτης.

Ήρθε στην Αθήνα, ίδρυσε την Ηπειροθεσσαλική Τράπεζα και άλλες τράπεζες και όπως ο ίδιος περιγράφει θέλησε να βοηθήσει για να βγάλει τη χώρα από το αδιέξοδο, που την είχε οδηγήσει το Λαυρεωτικό ζήτημα. Για το φιάσκο όμως, με τις μετοχές Λαυρίου ο κόσμος που του το χρέωνε, τον αποκαλούσε «Λαυριοφάγο».

Τα απομνημονεύματα του Α. Συγγρού, είναι το μοναδικό αυτοβιογραφικό κείμενο για την απελεύθερη Ελλάδα, στο τέλος του 19ου αιώνα. Εκφράζουν μία από τις ισχυρότερες αλλά και από τις πλέον αμφιλεγόμενες, οικονομικές φυσιογνωμίες του τόπου μας και τη σπουδαιότερη ασφαλώς εποχή από την ιστορία του νέου Ελληνισμού, χωρίς να υπάρχουν και άλλα ανάλογα κείμενα για να λειτουργήσουν ως μέτρο σύγκρισης.



Γενικά, όμως, είναι ένα έργο που αγνοήθηκε. Ο Συγγρός πήρε μεν το χαρακτήρα του εθνικού ευεργέτη αλλά παράλληλα δέχτηκε και τη μομφή του ομογενούς (στρατηλάτη), σατιρίστηκε όσο κανένας άλλος στην εποχή του και δεν έτυχε συμπαθειών (όπως ο ίδιος ομολογεί δεν ήταν «κοινωνικώς συμπαθής»).

Η εντύπωση, που επικράτησε τότε για το πρόσωπό του, δεν ήταν κολακευτική, αφού το όνομά του συνδέθηκε με το χειρότερο σκάνδαλο οικονομικής αφαίμαξης των Ελλήνων, το 1873.

Η κοινή γνώμη, που αναζητούσε το εξιλαστήριο θύμα και την εκτόνωση για τις ζημιές από τα Λαυριακά, θεώρησε ότι στο πρόσωπό του ταυτίστηκαν πλήρως οι έννοιες «ομογενής» και «κερδοσκόπος»
Τα απομνημονεύματα κυκλοφόρησαν δέκα χρόνια μετά το θάνατό του και ανεξαρτήτως ιστορικών πορισμάτων, έχουν μεγάλη αξία για την εκτίμηση της εποχής, καθ΄ όσον μάλιστα αποκαλύπτεται η έντονη διαπλοκή οικονομικής και πολιτικής ζωής.

Από τις πιο αξιόλογες δωρεές του, μετά θάνατον, υπήρξαν το: Νοσοκομείο και οι φυλακές Συγγρού, το Μουσείο Ολυμπίας. το υπέροχο κτήμα Συγγρού στα Ανάβρυτα (δωρεά της συζύγου του) κ.α. που μαρτυρούν τον κοινωνικό χαρακτήρα της προσφοράς του στη χώρα.

 
 

Η  ά π ο ψ η  τ ο υ  Α ν.  Σ υ γ γ ρ ο ύ  γ ι α  τ α  Λ α υ ρ ι α κ ά


Βρισκόμαστε στις αρχές του 1873. Το Λαυριακό ζήτημα, που ξεκίνησε με τη διαφορά μεταξύ του Δημοσίου και της εταιρίας «Ρου Σερπιέρη» για τις εκβολάδες της Λαυρεωτικής χώρας, δηλαδή για τα υπολείμματα από τα αρχαία μεταλλεία του Λαυρίου βρισκόταν σε έξαρση.


Μετά από τριετείς συζητήσεις, δικαστικούς αγώνες και την ψήφιση από τη Βουλή επίμαχου νόμου, με τον οποίο αναγνωρίζονταν οι εκβολάδες ως ιδιοκτησία του κράτους, το ζήτημα είχε καταστεί διπλωματικό μεταξύ Ιταλίας, Γαλλίας και Ελλάδας.

Τόσο μάλιστα είχαν οξυνθεί τα πράγματα, ώστε έπεσαν τρία υπουργεία αλλά κι αυτά που ήρθαν στην εξουσία δεν τόλμησαν να φέρουν μία δίκαιη λύση. Κι αυτό γιατί φοβόντουσαν το πολιτικό κόστος και την κοινή γνώμη, καθώς είχε φροντίσει να την εξεγείρει με την τακτική του ο ισχυρός πολιτικός άνδρας, ο Επ. Δεληγιώργης. Αυτός κλήθηκε τελικά να σχηματίσει κυβέρνηση με την υπόσχεση ότι θα έλυνε το ακανθώδες αυτό ζήτημα.

Ο Α. Συγγρός, μέχρι τότε, γνώριζε τα πράγματα από τις εφημερίδες και θεωρούσε την υπόθεση διπλωματική και έξω από τον κύκλο δράσης του. Γίνονταν συζητήσεις για 16 εκατομμύρια φράγκα, που ζητούσαν οι δικαιούχοι και για 13 εκατομμύρια φράγκα, που τους πρόσφερε η ελληνική κυβέρνηση χωρίς, ωστόσο, να έχει εκπονήσει καθορισμένο σχέδιο για τη λύση του ζητήματος.


Δ ι π λ ω μ α τ ι κ έ ς  π ι έ σ ε ι ς  σ τ ο ν  Α ν.  Σ υ γ γ ρ ό

Έτσι είχαν τα πράγματα, όταν άρχισαν να επιχειρούνται συντονισμένες κρούσεις προς το Συγγρό με επισκέψεις υψηλών πολιτικών και διπλωματικών παραγόντων για να πειστεί και να εξαγοράσει αυτός την εταιρία «Ρου, Σερπιέρη». Αυτές οι προτάσεις εκπορεύονταν ταυτόχρονα από το παλάτι, από τον πρωθυπουργό Επ. Δεληγιώργη αλλά και από τους πρέσβεις Γαλλίας, Ιταλίας και Αυστρίας, που τον γνώριζαν προσωπικά.

 

Ο Συγγρός, έξυπνος άνθρωπος, δεν θεώρησε καθόλου συμπτωματικό το γεγονός ότι μέσα στην ίδια μέρα τον επισκέφτηκαν για τον ίδιο λόγο, διαδοχικά, απεσταλμένοι όλων των επιφανών συντελεστών αυτής της υπόθεσης.

Πρώτος κατέφθασε το πρωί στην οικία του ο ομογενής, φιλόπατρις και ισχυρός επιχειρηματικός παράγοντας της εποχής, Βασ. Μελάς, που "όποια πέτρα και να σήκωνε κανείς από κάτω θα τον έβρισκε".

Χαριτολογώντας αναφέρει ο Συγγρός πως απέδωσε την ξαφνική επίσκεψή του σε πιθανά παντρολογήματα και προξενιά που του έφερνε, καθώς ήταν ανύπαντρος ακόμα, γι΄ αυτό και έμεινε άναυδος, όταν τον άκουσε να του ξεστομίζει ορθά-κοφτά: «Έβαλα εις τον νουν μου ότι συ δύνασαι να τελειώσεις την υπόθεσιν του Λαυρίου».

 

Βέβαια, ακολούθησαν αντιρρήσεις και αντίλογος από την πλευρά του Συγγρού, που εννοούσε ότι αυτό δεν είναι δική του δουλειά. Ο Μελάς, όμως, επέμενε να τον πιέζει να εκμεταλλευτεί τις σχέσεις του με τους Ιταλούς απεσταλμένους, δηλώνοντας ότι ο Σερπιέρης ζητούσε έναν ικανό τραπεζίτη για να συνεννοηθεί μαζί του για τη λύση του ζητήματος. Του εξηγούσε, επίσης, ότι η κυβέρνηση ήταν αποκαμωμένη πλέον και ότι θα χρωστούσε μέγιστη ευγνωμοσύνη στον Έλληνα που θα την απάλλασσε από το ακανθώδες αυτό πρόβλημα.

Ο Συγγρός, ωστόσο, εξέφρασε μεγάλους φόβους για την κακοπιστία των Ιταλών, τους οποίους η κοινή γνώμη στην Ελλάδα θεωρούσε «ως συνωμόσαντας να αρπάσουσιν ελληνικόν αμύθητον θησαυρόν, δι΄ου πας πολίτης Έλλην, ηδύνατο να καταστεί πλούσιος".


 

Σκάλα της Ελληνικής Μεταλλουργικής Εταιρίας, στο λιμάνι του Λαυρίου, 1900


Θεωρούσε δε το Σερπιέρη άριστο γνώστη της δουλειάς του γύρω από τα μεταλλευτικά σε αντίθεση με τους «αμαθέστατους» Έλληνες. Ο Μελάς, πάντως, κατά την αναχώρησή του, είπε ότι θα συνεχίσει να εργάζεται προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ ο Συγγρός σκεπτόταν χιουμοριστικά: «Ο καημένος ο Βασιλάκης, αέρα κοπανίζει»!

Αμέσως, μετά το Μελά, ο Συγγρός δέχτηκε την επίσκεψη του πρέσβη της Γαλλίας στην Ελλάδα, με τον οποίο είχε στενές, κοινωνικές επαφές. Συνομήλικος του, εργένης κι αυτός, είχε τις γαλλικές τάσεις για το "ευ ζην" και με αυτήν την κοινή γραμμή πλεύσης, ανέπτυξαν αμοιβαία εκτίμηση και φιλία.

Ο λόγος της επίσκεψής του πρέσβη ήταν οι φόβοι του ότι θα έχανε τη θέση του, λόγω της ρήξης ανάμεσα στις δύο χώρες από το Λαυριακό και θα αναγκαζόταν να φύγει από την Ελλάδα, την οποία υπεραγαπούσε.

Σκέφτηκε, λοιπόν, να παρακαλέσει το Συγγρό, ώστε να αναλάβει αυτός να δώσει τη λύση του Λαυριακού και να ευχαριστήσει έτσι και τη χώρα του την Ελλάδα και τη Γαλλική κυβέρνηση, που δεν ήθελε τη ρήξη, απαλλάσσοντας, συγχρόνως, τον ίδιο από τη δύσκολη θέση.

 


 

Σε αυτήν την περίπτωση, βέβαια, ο Γάλλος τον άφησε να εννοήσει ότι θα του απονεμόταν το παράσημο της Λεγεώνος της Τιμής, που για εκείνη την εποχή και για την ηλικία του ο Συγγρός (43 ετών), το θεωρούσε πολύ σπουδαία υπόθεση.

Αμέσως, ρώτησε το Γάλλο αν γνώριζε το Β. Μελά. Του απάντησε πως όχι αλλά πιθανόν να τον είχε στείλει εκεί ο πρέσβης της Ιταλίας, που κι αυτός ήταν πολύ στεναχωρημένος. Τότε ο Συγγρός του επανέλαβε τα ίδια που είπε και στο Μελά, ότι αδυνατεί, δηλαδή, εν ολίγοις, να φανεί χρήσιμος στην πατρίδα του αλλά και στη Γαλλία και στο φίλο του. Ο Γάλλος, ωστόσο, κατάφερε να του αποσπάσει την υπόσχεση ότι θα μελετήσει με προσοχή το ζήτημα.

Ο επόμενος επισκέπτης του, την ίδια πάντα μέρα, ήταν ο πρέσβης της Αυστρίας, ένας αγαθός κι ευπροσήγορος άνθρωπος, που τους συνέδεε απλή γνωριμία. Δήλωσε κι αυτός απογοητευμένος, διότι παρά τις φιλότιμες προσπάθειές του, έβλεπε το ζήτημα να ναυαγεί, γεγονός που πρόσβαλε την αξιοπρέπειά του.

Αλλά φάνηκε, μάλλον, πως είχε εντολή από την κυβέρνησή του να κάνει αυτή την επίσκεψη, διότι κι αυτός παρακινούσε με διπλωματικότητα το Συγγρό να εργαστεί για τη λύση, υποσχόμενος την απονομή του Αυστριακού παρασήμου του Σιδηρού Στέμματος ως αμοιβή.

Ο Συγγρός, όμως, αποκρίθηκε και σε εκείνον τα ίδια. Χωρίς αμφιβολία πια άρχισε να πιστεύει ότι οι παροτρύνσεις αυτές μάλλον του γίνονταν ύστερα από συνεννόηση μεταξύ των ενδιαφερομένων μελών….

Συνεχίζεται την επόμενη Παρασκευή…..


Η συνέχεια με περισσότερες πληροφορίες υπάρχει στο λεύκωμα:
Αγώνας Ευθύνης
Σωματείον Χρηματιστηρίου Αθηνών

Αριστερά το κτίριο της Τράπεζας Ηπειροθεσσαλίας στο Βόλο
όπου στεγάστηκε αργότερα η Εθνική Τράπεζα

 


 
Σχόλια

06/11 14:31  ΦΤΗΝΙΑΡΗΣ
Άργησε(ς) !

Σε περιμέναμε !

Μήπως να...αλλάξω και το δικό μου τίτλο στο "στέκι" σε :

Ο πρώτος που πήγε και αμέσως...γύρισε ;-)

ΥΓ. Εξάλλου μόνο ο γιος..μου θα μπορούσε νάτανε ! :-)
06/11 14:32  anathema_g13
Καλημέρα!
Βλέπω μια σχετικά ουδέτερη στάση την οποία κρίνω αρμόζουσα μιας και σε περιπτώσεις όπως του Συγγρού οι γνώμες (χωρίς να είμαι και εξπέρ επί του θέματος) διίστανται. Για άλλους ευεργέτης και για άλλους εκμεταλλευτής.
Τώρα, γιατί διαβάζοντας το μου ήρθε στο μυαλό ο Βγενόπουλος; :)
Θα είχε πλάκα να υπήρχε η δυνατότητα εμείς που βιώνουμε μια πραγματικότητα να μπορούσαμε μετά από 100 χρόνια να βλέπαμε πως θα κατέγραφε η ιστορία του 2010 τους σημερινούς πρωταγωνιστές...
06/11 15:14  cormorano
Καλημέρα στη μπλογκογειτονιά!

Ώραία το άρθρο αλλα και η Γελοιογραφία της εποχής το κάτι άλλο!

καλά να περνάτε!
06/11 15:16  Goldmine
Kαλησπέρα Disc. Δεν ακολουθείς εσύ, καθώς φαίνεται την αρχή "τα εν οίκω μη εν δήμω"...
Δεν ξέρεις καμία φορά ισχύει το "Κάθε μπόδιο σε καλό".
Σκέψου θετικά την ώρα που θα διαπρέπει
σε ό,τι επιλέξει να κάνει με αγάπη.
Δεν τον/σας φοβάμαι.

@Αγαπητέ g13, μια χαρά το κατέχεις το ζήτημα:-)
Στην προκείμενη περίπτωση δεν είναι εύκολο να βγουν ιστορικά συμπεράσματα και αυτό δεν έχει γίνει ακόμη.
Θεωρώ πως η δίκαιη παράθεση πληροφοριών που αφορούν και τις δύο διιστάμενες απόψεις ήταν ό,τι πιο αντικειμενικό μπορούσα να κάνω.
Ιστοριογραφικό είναι το απόσπασμα και δίνει εδώ συνοπτικά την άποψη του Αν. Συγγρού.
Στο βιβλίο συμπεριλαμβάνονται και οι αντίθετες τοποθετήσεις ιστορικών όπως του Τ. Βουρνά για το θέμα.
As αφήσουμε τους εξειδικευμένους ιστορικούς να αποφανθούν για ένα τόσο αμφιλεγόμενο πρόσωπο.

Ο παραλληλισμός προσώπων επιτυχής. Τουλάχιστον ώς προς το όνομα!
Αντρέας ο ένας Αντρέας και ο άλλος...
Εγώ έχω καταλάβει προ πολλού αλλά δεν είναι πράγματα που γράφονται δημόσια...
Σ΄ευχαριστώ για την κοφτερή προσέγγιση των αναρτήσεών μου!




06/11 15:22  Goldmine
Καλώς ήλθες κορμοράνο. Καλό ΠΣΚ!
06/11 15:24  cormorano
Εύχομαι σ'εσένα και στους δικούς σου το ίδιο!
06/11 16:10  pol
Τελικά,αγαπητή φίλη,ήμαστε από παλιά φουσκοθήρες,όπως οι μωαμεθανοί... με "τις περιφέρειες"!Μήπως μας διαφεύγει η ουσία και μένει τ όνειρο;Όπως και νά χει, έχουμε σύμμαχο το δεκαετή κύκλο,γι αυτό χαλάλι οι στερήσεις!
Χαιρετώ την παρέα!
06/11 16:20  ΦΤΗΝΙΑΡΗΣ
Gold...

Στο μπλοκοσπίτι μου τόγραψα !

Αλλά ΠΑΝΤΑ υπάρχουν τα αδιάκριτα...βλέμματα και...ώτα ! :-)
06/11 18:27  ...................
Goldmine
Τα... τοτε χρονια, μας αγγιζουν ακομα και σημερα...
Και... πιστευω ομορφα χρονια για τους τοτε ανθρωπους, ειτε ειχαν χρημα, ειτε οχι, οσο για την φτωχια που υπηρχε, θα πω,οπου ο φτωχος και η μοιρα του...
Kαι τωρα μας δερνει η απληστια του XAA σκεπτομενοι ποσα γιουρο θα βγαλουμε, ΤΡΟΜΑΡΑ ΜΑΣ...
Να εισαι καλα γλυκια μου...
Καλο ΠΣΚ!:-)
06/11 22:14  Goldmine
Pol, καλό το "φουσκοθήρες"!-)

Στην εποχή μας χρησιμοποιούμε

μέχρι και "φουσκωτήρες" για μετοχές:-)

Νάσαι καλά και πάντα αισιόδοξος και

νουνεχής!

@ Αννίτα σ΄ευχαριστώ πολύ για τις ευχές σου και προσυπογράφω τις θέσεις σου.

Καλή είναι η επιδίωξη του κέρδους αλλά να μην γίνεται αυτοσκοπός.

Είπαμε "είναι καλός υπηρέτης το χρήμα αλλά κακός αφέντης".

Όσο για τους παλιούς είχαν τα ίδια πάθη και πιο πρωτόγονα με τη διαφορά πως υπήρχε μπέσα και λεβεντιά.

Όπως, ας πούμε η ταινία "λατέρνα φτώχεια και φιλότιμο"!

Καληνύχτα σε όλους σας!






06/11 22:57  jerri
Η ιστορία επαναλαμβάνεται από συστάσεως του ΧΑΑ κατά πως φαίνεται...
Χαιρετώ την καλή παρέα
07/11 09:58  groyma stella
Kαλημερα σας.
Ευα πολλα πολλα αστερια!
Πιστευω πως ο Α. Συγγρος χαρακτηριστικε κερδοσκοπος μονο και μονο επειδη προεβλεπε τις προβλεψεις των αλλων ,αυτο δικαιολογει το ανησυχο πνευμα του στα οικονομικα.
Με το κοινωνικο του προσωπο και τις προσφορες στην πατριδα του ειναι ευεργετης.

Ευχομαι καλο Σαββατοκυριακο!
07/11 12:28  Goldmine
Kαλημέρα στον jerri και στη Στέλλα.
Φίλοι μου, αυτό το γλυκό, Σαββατιάτικο μεσημέρι, όπου κι αν σας βρει νάναι ευχάριστο, ξέγνοιαστο και δημιουργικό.
Πάω κι εγώ για περπάτημα, πριν την μπόρα... και τα λέμε το βραδάκι!
07/11 12:41  ΦΤΗΝΙΑΡΗΣ
Πέρνα και από το σπιτο-καλυβάκι μ΄ gold !

Έχω...κλασικό ρεπερτόριο και Βούλα Πάλλα ! :-)

Εκρηκτικός...συνδυασμός και έναυσμα...συγκρίσεων ! :-)

Καλό περίπατο !

07/11 14:02  geokalp
στο ύψος σου ;)

μια παρατήρηση μόνο:
δεν έχω ασχοληθεί ούτε έχω διαβάσει ιδιαίτερα για το "το χειρότερο σκάνδαλο οικονομικής αφαίμαξης των Ελλήνων, το 1873"
να σημειώσω όμως ότι παγκοσμίως υπήρξε κραχ το 1873 - από τα λίγα που έχω πετύχει λόγω ενασχόλησης με την ύφεση, παρόμοιο με τα subprimes - οπότε δε θα μου έκανε κάποια έκπληξη εάν, και τότε όπως και σήμερα, υπήρχε σχέση με τα διεθνή
09/11 23:21  σεβαστη
Καλησπέρα,
από την φωτογραφία της αρκούδας που ανάρτησες ,υπόψιάζομαι ότι μείναμε στό ίδιο ξενοδοχείο ,σε διαφορετικούς χρόνους ,στο Βερολίνο.
Εζησα όλη την προηγούμενη εβδομάδα μεσα στον πυρετό των Βερολινέζων ή μάλλον των Γερμανών για την σημερινή γιορτη.
Εγώ βρέθηκα για άλλον λόγο εκεί.Ο άνδρας μου ήθελε να ξαναδεί "τα φύλλα του Φθινοπώρου στο Βερολίνο" και γω αναρωτιώμουν τι στο καλό έχουν τα δενδρα αυτά που κάνουν τα φύλλα τους τόσο ξεχωριστά, όσπου τα είδα.
Θέλω να σου στείλω μιά σειρά φωτογραφιών
δεν ξέρω πως να το κάνω,έχω τις φωτογραφίες σε cd μετά;
10/11 13:01  Goldmine
ΝAMASTE...για να μη χανόμαστε.
Ευχαριστώ το geokalp και τη σεβαστή για τις παρατηρήσεις, και την ανταπόκριση εκ Βερολίνου! Θαυμάσια τα νέα σου σεβαστή!
Αν από το cd αποθηκεύσεις τις φωτο στον υπολογιστή σου < στις Εικόνες,
μετά μου τις στέλνεις με ένα aπλό e-mail στο goldmine50@gmail.com
Βάλε το cd στην υποδοχή του pc καιαπό το παράθυρο που θα εμφανιστεί πάτησε: Αντιγραφή
Έτσι περνάνε αμέσως στις "Εικόνες" του υπολογιστή σου.
Μετά επισυνάπτεις το αρχείο στο e-mail και μου το στέλνεις. Αν χρειαστεί περισσότερη βοήθεια στείλε μου π.μ.
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
22 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις