Ναός και Καπιτώλιο Λαός και Κολωνάκι
G o l d m i n e
Στατικές σελίδες
Σύνδεσμοι


Με χρυσό και αίμα
1867 αναγνώστες
Σάββατο, 25 Ιουλίου 2009
11:33

Καλημέρα σας και καλό Σαββατοκύριακο!

Η επεισοδιακή ιστορία της χρυσής λίρας  στη δεκαετία  1940-50

ήταν το θέμα της ανάρτησης την προηγούμενη εβδομάδα .

Σήμερα ακολουθεί  η συνέχειά της για τη συμπεριφορά της λίρας

το πρώτο μισό του 1946.



Στον "Πλούτο" του Αριστοφάνη ο φτωχός Xρεμύλος λέει για τον Πλούτο:

«Εσένα, όμως κανένας δε σε χόρτασε,
μα αν αποκτήσει δεκατρία τάλαντα
του ανάβει πιο πολύ ο καημός να έχει δεκαέξι
κι αν τα βάλει κι αυτά στο χέρι θέλει σαράντα
ή αλλιώς λέει πως τέτοια ζωή δεν υποφέρεται».


Στίχοι που μαρτυρούν, από καταβολής κόσμου, το αδιάπτωτο, αμείωτο και αρραγές ενδιαφέρον του ανθρώπου για πλουτισμό και χρυσό, ο οποίος θεοποίησε το ακριβό αντικείμενο του πόθου του, εργαλείο ικανό να ανοίγει, ανέκαθεν, τις απρόσιτες στους πολλούς πύλες των επίγειων Παράδεισων.

Η συναρπαστική σχέση των λαών με το ευγενέστερο μέταλλο ξεπέρασε το σύνορα της ανθρώπινης εμβέλειας και άγγιξε τα όρια της μυθοπλασίας και της επιστημονικής φαντασίας, εξυφαίνοντας σενάρια για Πακτωλούς ποταμούς με χρυσοφόρες κοίτες και χρυσοδάχτυλους βασιλιάδες σαν το Μίδα.

Παμπάλαιοι πολιτισμοί, εξιδανίκευσαν υπερβολικά τη δύναμη του χρυσού ώστε στις μεταφυσικές διηγήσεις τους, ενοχοποιούσαν, ακόμη και εξωγήινους πολιτισμούς για τη μεταφορά χρυσού από τη γη σε άλλους πλανήτες, πριν εκατομμύρια χρόνια.

Καθώς η ιστορία του χρυσού χάνεται στα έγκατα της αρχαιότητας διαπιστώνεται πως αποτέλεσε διαχρονικό φετίχ για όλες τις θρησκείες, μονοπωλώντας την αφιερωματική διάσταση της υπέρτατης προσφοράς προς το θείο.
 
Μέσα στο χωνευτήρι των χαμένων πολιτισμών, από τα χρόνια της Εδέμ, τους λαούς των Βαβυλωνίων και των Χαλδαίων ως τις γεμάτες χρυσό πυραμίδες των φαραώ της Αιγύπτου, η απόκτηση και κατοχή χρυσού περιλαμβάνονταν ανάμεσα στις πρωταρχικές αιτίες που κίνησαν πολέμους και εκστρατείες.

Από τα ανάκτορα της Κνωσού ως τα ιερά των Ελλήνων στους Δελφούς και από τα Ρωμαϊκά παλάτια ως τις Βυζαντινές αυλές και τα Μεσαιωνικά κάστρα, ο χρυσός κυριάρχησε ως θυρεός και οικόσημο πλουτισμού και χλιδής, υπέρτατο σύμβολο παντοδυναμίας.


Χιλιάδες χρόνια πέρασαν, οι άνθρωποι άλλαξαν τόπους, πατρίδες, τρόπους και συμπεριφορές μα ο χρυσός παρέμεινε, μονοσήμαντα, αξεπέραστος. Εξακολουθεί να πρωτοστατεί στις αγορές και τις οικονομίες, με τη μόνη διαφορά πως στις σύγχρονες εποχές τα ιερά συγκέντρωσης χρυσού αντικαταστάθηκαν απ΄ τις τράπεζες και οι χρυσοί βωμοί από τις θυρίδες για τη φύλαξη των τιμαλφών,

 
Χαρτονόμσμα 100 δισεκατομμυρίων του 1944

Μ ε  χ ρ υ σ ό  κ α ι  α ί μ α


Στο μικρόκοσμο της Ελληνικής κοινωνίας, στα μέσα του περασμένου αιώνα, με μελάνι από αίμα και χρυσό γράφτηκαν δραματικές σελίδες της ιστορίας.

Όταν ο λαός αποδεκατιζόταν από την πείνα και τον Εμφύλιο σπαραγμό η χρυσή λίρα σηματωρός στα τεχνάσματα της μαύρης αγοράς, υπήρξε η πέτρα του σκανδάλου που επέφερε καταστροφικές πολιτικές και οικονομικές επιπτώσεις. Ανατράπηκαν κυβερνήσεις, χάθηκαν ζωές, κατέρρευσαν περιουσίες και ο λαός δεινοπάθησε.

Στην περίοδο του λιμού, η χώρα ταλανίστηκε από τον οίστρο της χρυσοφιλίας, όταν ο κόσμος αποθησαύριζε χρυσό και έκλεινε όλες τις συμφωνίες του σε λίρες. Σύμφωνα με διηγήσεις των γονιών μου με ένα σακί χαρτονομίσματα δεν έπαιρνε κανείς ένα ζευγάρι παπούτσια (στοίχιζαν 260 τρισεκατομμύρια ή 1 και 1/2 λίρα), ενώ με μία χρυσή λίρα εξασφάλιζαν λάδι ή μπομπότα (ψωμί από καλαμποκάλευρο) για την ψευτοεπιβίωση τις οικογένειας.


Χαρτονόμισμα χιλίων δραχμών, 1945


 
Στο προηγούμενο άρθρο παρακολουθήσαμε τις νευρικές εξελίξεις στο μέτωπο της λίρας για το 1945 (http://www.capital.gr/history_of_xaa/Default.aspx?id=777191)

Στη διάρκεια του 1945, η τιμή της χρυσής λίρας απογειώθηκε από τις 4.000 δραχμές, περίπου, στην αρχή του χρόνου ως τι; 100.000 δραχμές στο τέλος του χρόνου!

Ο επόμενος χρόνος, το 1946 παρουσιάζει, εξίσου, εξαιρετικό ενδιαφέρον για τον επενδυτή και το ερευνητή της οικονομικής ιστορίας, η οποία συνδέεται άρρηκτα με την πολιτική.

Στα κυβερνητικά κλιμάκια, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Εμμ. Τσουδερός δήλωνε πως η σταθερότητα της δραχμής ήταν εξασφαλισμένη και πως σε δυο - τρεις εβδομάδες θα ανακοινώνονταν μέτρα για το σκοπό αυτό.

Ωστόσο, οι εξαγγελίες, αποδείχτηκαν ματαιοπονίες αφού το μόνο μέτρο που ανακοινώθηκε μετά από τέσσερις εβδομάδες ήταν, δυστυχώς, η φημολογούμενη νέα αναπροσαρμογή της δραχμής, που όλοι την φοβούνταν, όλοι την απεύχονταν αλλά, εν τέλει, δεν την απέφυγαν. Η νέα ισοτιμία της δραχμής προς τη χάρτινη λίρα ορίστηκε στις 20.000 δραχμές (από 2000 το 1945).

Την καθοριστική αυτή στιγμή, περιέσωσε την κατάσταση, προσωρινά, η οικονομική συμφωνία της χώρας με την Αγγλία. Εγκρίθηκε χορήγηση δανείου 10.000.000 λιρών για τη σταθεροποίηση της δραχμής. Η πίστωση ήταν άτοκη, χωρίς επιβαρύνσεις.
 
Πιο συγκεκριμένα, ο Άγγλος υπουργός Οικονομικών δήλωνε δημόσια πως η συμφωνία αποσκοπούσε στη στήριξη της Ελληνικής κυβέρνησης για την εφαρμογή σχεδίου οικονομικής ανασυγκρότησης της χώρας. «Είμαστε έτοιμοι να παράσχουμε στην Ελλάδα την υποστήριξή μας δια να φέρει σε αίσιο πέρας το πρόγραμμα της ανασυγκρότησης».

Την επομένη «εξ αρμοδίας πηγής» δημοσιεύτηκε στον Τύπο ανάλυση των συναλλαγματικών αποθεμάτων της Τράπεζας της Ελλάδος, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονταν χρυσά νομίσματα αξίας 3,5 εκατομμυρίων χρυσών λιρών.

Πρωτοσέλιδη είδηση της εφημερίδας «Ελευθερία», 3 Φεβρουαρίου 1946


«Χ ρ υ σ έ ς»   η μ ε ρ ο μ η ν ί ε ς

3 Φεβρουαρίου 1946: Οι εφημερίδες με πηχιαίους τίτλους ανήγγειλαν την απελευθέρωση των συναλλαγών και την ελεύθερη πώληση χρυσών λιρών από την Τράπεζα της Ελλάδος.

13 Φεβρουαρίου 1946: Η Τράπεζα της Ελλάδος, με ρυθμιστική παρέμβαση στην αγορά χρυσού επιτρέπει επίσημα την πώληση χρυσών λιρών μόνο από το Χρηματιστήριο και την ίδια. Την πρώτη μέρα εφαρμογής των μέτρων η λίρα διατιμήθηκε στις 150.000 δραχμές Επρόκειτο για ένα σοβαρό βήμα, αυτή τη φορά, που κράτησε σταθερά έως την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης του λαού προς το εθνικό νόμισμα, τη δραχμή.

Χρειάστηκαν δυο δεκαετίες μέχρι το 1965, που ο Ξενοφών Ζολώτας, ως διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος συνέβαλε καθοριστικά στην αποσύνδεση της νομισματικής σταθερότητας της χώρας από την τιμή της λίρας. Ο λαός, τότε πείστηκε τελεσίδικα να εγκαταλείψει την αποταμίευση χρυσών νομισμάτων και να στραφεί σε άλλες ασφαλείς και αποδοτικές τοποθετήσεις των χρημάτων του στις Τράπεζες και το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο.

23 Φεβρουαρίου 1946: Για τρεις μήνες, μέχρι τις 23 Μαΐου, συνεχίστηκε η πώληση χρυσών λιρών σταθερά στην τιμή των 135.000 δραχμών.

14 Μαρτίου 1946: Από την ημερομηνία αυτή σημειώνεται στα χρηματιστικά δελτία των εφημερίδων και τιμή λίρας επί προθεσμία.

16. Μαρτίου 1946: Η εφημερίδα «Καθημερινή», στη Χρηματιστική Στήλη έγραφε : «Κατά τη χθεσινή συνεδρίαση η Τ τ Ε πώλησε 8.300 χρυσές λίρες τοις μετρητοίς και 21.000 επί προθεσμία».
Η καθυστέρηση παράδοσης των λιρών εκ μέρους της τράπεζας προκάλεσε υπερτίμηση της λίρας στην ελεύθερη αγορά κατά τη μέρα εκείνη.

22 Μαρτίου 1946: Προς παρεμπόδιση της ανωνύμου κερδοσκοπίας ανακοινώθηκε ένα νέο μέτρο, όπως δημοσιεύτηκε στο φύλλο της πιο πάνω εφημερίδας: «Με απόφαση της Τ τ Ε ο κατάλογος με τα ονόματα των αγοραστών χρυσών λιρών, πελατών και χρηματιστών θα παραδίδονταν στο γραφείο του προέδρου απ΄ όπου θα διαβιβάζονταν, αυθημερόν, στην Τράπεζα.. Οι αγοραστές έπρεπε να προσέρχονται, αυτοπροσώπως, στην τράπεζα για την παραλαβή των λιρών που αγόρασαν από το Χρηματιστήριο».

Το μέτρο προφανώς απέβλεπε στον περιορισμό των πωλήσεων χρυσών λιρών διότι οι πελάτες που μπορούσε να εξυπηρετήσει καθημερινά η ΤτΕ ήταν πολύ λιγότεροι από εκείνους που εξυπηρετούνταν από τα ογδόντα, συνολικά, χρηματιστηριακά γραφεία.

Συνεχίζεται στο επόμενο….

 

Πολεμικό πλοίο, αγκυροβολημένο στα ανοικτά του Πειραιά, Απρίλιος 1946.
Συλλογή Εθνικών Αρχείων Η.Π.Α.
 

Επιμέλεια: Εύα Αρβανίτη-Μιχαλοπούλου

 

Σχετικά στοιχεία περιλαμβάνονται στο λεύκωμα:
 

 

Ε ι σ α γ ω γ ι κ ά

Σχόλια

25/07 11:39  groyma stella
Καλημερα Ευα. Καταπληκτικη δουλεια με μερακι και πλουσιο υλικο.
Ευχομαι να εχετε ενα ομορφο Σαββατοκυριακο. Πως περνα ετσι γρηγορα η εβδομαδα? ::-)
25/07 12:17  Goldmine
Στέλλα ευχαριστώ για τις ευχές και τα σχόλια. Το ΣΚ να αποτεέσει μια καλή ευκαιρία ανάπαυλας και για σένα.
Ναι...Τρέχουμε να προλάβουμε το χρόνο
που είναι αδυσώπητος. Αυτός δεν κάνει εκπτώσεις:-)
Την καλημέρα μου σε όλους!
25/07 15:11  Θρασύβουλος Καλοχαιρέτας
Όλα καλά Κα Αρβανίτου- Μιχαλοπούλου, αλλά δεν αναφέρετε τον κύριότατο λόγο που η λίρα έκαμε αυτό το ράλι: την ανασφάλεια εκ ττης αναζωπυρώσεως της δράσεως των σταλινοφασιστών. Η αβεβαιότης που προεξένη η εικαζόμενη αδυναμία της κεντρικής κυβερνήσεως να αντισταθεί εις το καταστρεπτικό πάθος και τον αβυσσαλέο ανθελληνικο φανατισμό τους εδημιούργησε τον πυρετόν αυτόν. Η τιμή του χρυσού γάρ είναι πάντοτε δείκτης ανασφαλείας του κοινού και ασταθείας, ακριβώς λόγω της διαχρονικής αξίας του.


Βεβαίως το παρόν μόλις ακουμπά την εσχάτην φάσιν του εμφυλίου ήτις ήρξατο περί τον Μαρτίον του 1946. :Ακολουθεί όμως - και ήσαν τότε και νωπά και πολύ γνωστά αυτά- την σφαγή των σοσιαλδημοκρατών της ΕΚΚΑ μέχρις ενός υπό των σταλινοφασιστών, την ρίψιν του Βενιζελικού Ζέρβα εις την θάλασσαν, τον αφανισμόν των τροτσκιστών το απηνές κυνηγητό και τας εν ψυχρώ δολοφονάις και σφαγάς όλων των "κοινοβουλευτικών" δημοκρατών και όλα τα άλλα "ωραία" που έκαμαν τα πουλημένα σταλινικά αθύρματα που ετσάκισαν την Ελλάδα και τον Ελληνισμό.

Ευελπιστώ ωστόσο, ότι τοσο αυτά όσο και τας προσπαθείας Ζολώτα θα μας δωθεί η ευκαιρία να τα συζητήσωμεν κατά την επομένη συνέχεια.
25/07 15:54  pol
Καλό απόγευμα!
Μετά από σπουδαία ψαριά και άμεσης κατανάλωσης πορεία,τι αξία μπορεί να έχει το κίτρινο μεταλλάκι;
Φίλοι του εξωτερικού οι συνδαιτημόνες που έμειναν "άναυδοι",γιατί για πρώτη τους φορά γεύτηκαν τα πραγματικά αρώματα "της αλμύρας".
25/07 16:34  Nantia42
Γεια σου Gold!

Εντυπωσιακη η ιστορια της χρυσης λιρας .

Καλο Σαββατοκυριακο !

25/07 20:47  Θρασύβουλος Καλοχαιρέτας
Μια άποψις πλησιεστέρα εις τα όσα εγνώριζαν και είχαν βιώσει οι Έλληνες τότε, χωρίς τον αναθεωρητισμό των σταλινοφασιστών και των κρατικοδιαίτων κολαούζων τους μπορεί κανείς να ειδεί εδώ:

http://www.geocities.com/greek_civil_war/indexgr.html

Φυσικά, έχω πλείστας διαφωνίας, αλλά εν τηι ερήμω των προοδευτουριάδικων ανακυκλουμένων ψευδών, είναι καλλιτέρα.
26/07 10:43  cormorano
Καλημέρα σε όλο τον κόσμο!

Από τα παλιά εντυπωσίαζε, εντυπωσιάζει και θα εντυπωσιάζει η ιστορία της χρυσής λίρας ανθρώπους κάθε ηλικίας.

Complmenti για μια ακόμη φορά στη Χρυσοδεσποινα για τη ξεχωριστή δουλειά της !

Τώρα...θα μου επιτρέψεις Χρυσοδεσποινα επειδή έχω υποσχεθεί κάτι... και οι υποσχέσεις (όπως έχω ξαναπεί) τηρούνται και ΠΟΤΕ ΔΕ ξεχνιούνται... θα ήθελα να το συνεχίσω...

Είχα λοιπόν ζωγραφίσει...

Πάξετε μπλιο ένα Αετό
να το νε προκαλείτε
αφού στα ύψη που πετά
να βγείτε ΔΕ μπορείτε ! ! !

ΔΕ ξεπερνούν τον Αετό
πουλιά ξεπετασάργια
όσο ψηλά κιανέ πετούν
δε του πατούν τ’αχνάρια ! ! !

ΣΥΝΕΧΙΖΩ σήμερα λοιπόν με...

Ακόμη και τα τ’αχνάρια του
όποιο πουλί πατήσει
ΠΟΥ θα τη βρει τη δύναμη
να τον ακολουθήσει ! ! !

μπλιο = πια
βγείτε = ανεβείτε
κιανέ = και αν
ξεπετασάργια = είναι τα πουλιά που πετούν λίγο καιρό

Θα συνεχίσω σε άλλο άρθρο μέχρι να τελειώσουμε ΟΛΗ τη ζωγραφιά...ΓΙΑΤΙ ΤΟ ΑΞΙΖΕΙ...!

Εύχομαι Καλή εβδομάδα σε όλους,
Καλά να περνάτε!
27/07 09:38  groyma stella
Kαλημερα σας, καλη εβδομαδα σε ολους.
28/07 16:20  Goldmine
Αυτά κάνει το καλοκαιράκι... όταν μάλιστα κανείς βρίσκεται και στη γενέθλιο εβδομάδα του Λέοντος...και περνάει όμορφα.
Μένουν αναπάντητα τα σχόλια...
Σας χαιρετώ θερμά όλους μαζί και τον καθένα ξεχωριστά και σας ευχαριστώ για την ευχάριστη παρουσία σας που νοστιμίζει τη στήλη μου.

@ Κε "Θρασύβουλε Καλοχαιρέτα" δεν θάπρεπε να διαφεύγει της προσοχής σας πως η αρθρογραφία μου άπτεται θεμάτων Οικονομικής και όχι Πολιτικής Ιστορίας του, όντως, πολύπαθου τόπου μας.

@ Αγαπητέ Πολ, ευχαριστώ που μεταφέρεις στο μπλογκόσπιτο χειροπιαστές κι ολοζώντανες σκηνές εξοχικής ευωχίας!
Εσύ κι η παρέα σου κι η Ρόδος όλη υγιαίνετε!
@Νάντια, παρουσία διακριτική με μεστό λόγο, περνάς σαν αγέρι και δροσίζεις. Χαίρε!
@κορμοράνο δε σε φτάνει κανείς στις μαντινάδες.
@ Στέλλα ο καλός σου λόγος και ο ακόμα καλύτερες προθέσεις σου είναι σπάνιο είδος. Εύγε. Σας περιμένω να τα πούμε και και στη νέα ανάρτηση.
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
22 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις