Ναός και Καπιτώλιο Λαός και Κολωνάκι
G o l d m i n e
Στατικές σελίδες
Σύνδεσμοι


Παράνομη λίρα.
1534 αναγνώστες
Παρασκευή, 17 Ιουλίου 2009
14:19

  

Παρασκευή 17 Ιουλίου !

Χρόνια πολλά στις Μαρίνες!

Περίεργες ιστορίες με επίκεντρο τη χρυσή λίρα, έχει ζήσει η χώρα από τον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο, που, εν μέρει, αναβίωσαν σποραδικά και το φετινό χειμώνα. Ειδικά, το 1945 οδήγησαν σε μεγάλες περιπέτειες λαό και πολιτεία. Ένα μικρό αφιέρωμα παραθέτω και εδώ με ιστορικά στοιχεία που στνεχίζεται την επόμενη Παρασκευή.

Καλό τριήμερο!


 

 
 

Ε ι σ α γ ω γ ι κ ά

Το νεότερο ελληνικό κράτος, δύο αιώνες, σχεδόν, μετά την απελευθέρωση από τους Τούρκους, χωρίς να υστερεί σε καταλυτικές εξελίξεις, δεν έπαψε να συγκλονίζεται, κατά καιρούς, από σφοδρές, οικονομικές κρίσεις εξαιτίας των πολλαπλών πολεμικών αναμετρήσεων και των έντονων πολιτικών συγκρούσεων.

Το 1945 καταγράφηκε ως μία από τις κρισιμότερες, οικονομικά και πολιτικά, χρονιές στη σύγχρονη ιστορία του τόπου μας, που σημαδεύτηκε από το ράλι της παράνομης λίρας σε συνδυασμό με τις εναλλαγές πέντε πρωθυπουργών.

Η Ελλάδα, ρημαγμένη από τον πόλεμο του 1940-44, με τους Έλληνες να αλληλοσπαράζονται, στη συνέχεια, στη μεγαλύτερη εμφύλια σύρραξη που γνώρισε ποτέ ο τόπος, αδυνατούσε να εισέλθει σε πορεία ανασυγκρότησης, παρά την επισιτιστική και οικονομική βοήθεια από διεθνείς οργανισμούς.

Η διάλυση της δημόσιας υποδομής της χώρας, η συρρίκνωση του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (Α.Ε.Π.), τα Δεκεμβριανά και η εσωτερική πολιτική ρευστότητα με αποκορύφωμα τη «Λευκή Τρομοκρατία», την κατάσταση, δηλαδή, ανεξέλεγκτης βίας και αναρχίας που επικρατούσε, υπονόμευαν κάθε απόπειρα ανάκαμψης στα προπολεμικά επίπεδα και προκαλούσαν τη ραγδαία άνοδο του πληθωρισμού και των τιμών.


Άνδρες ξεφορτώνουν, στον Πειραιά,

εφόδια της επισιτιστικής βοήθειας.

που έστειλαν οι Σύμμαχοι μεταπολεμικά

στην πολύπαθη Ελλάδα.


Συλλογή Μ.Γ. Τσάγκαρης.

Καλαφάτης, Θ., "Οι προσπάθειες ανασυγκρότησης",

Επτά Ημέρες-Η Καθημερινή: Η Ελλάδα τον 20ό αιώνα


 


 

Τίτλος 25 μετοχών, Ανωνύμου Εταιρίας Οινοποιίας-Πνευματοποιΐας
Γ. Ησαΐας, Μεγαρίς
 
Π α ρ ά ν ο μ η  λ ί ρ α

Κατά την πρώτη συνεδρίαση του Χρηματιστηρίου, μετά τα Δεκεμβριανά, στις 12 Ιανουαρίου 1945, την Επιτροπή απασχόλησε σοβαρό το ζήτημα της λαθραίας λειτουργίας εξωχρηματιστηριακής αγοράς χρυσών νομισμάτων.

Τα μέλη της Επιτροπής συμφώνησαν πως, εφόσον δεν υπήρχε σταθερή δραχμή και εμπιστοσύνη στο νόμισμα, δεν επρόκειτο να πάψει η αγοραπωλησία χρυσών νομισμάτων, που έπρεπε να γίνεται μόνο από τις τράπεζες και τους χρηματιστές. Σημειωτέον, πως η τιμή της λίρας κυμαινόταν, αυτές τις μέρες, γύρω στις 4.000 δραχμές. Και στο τέλος του Ιανουαρίου έφθασε στις 4.400.

Η παράνομη λίρα είχε δεσπόζοντα ρόλο και αρκετές πηγές ισχυρίζονται πως μέχρι την οριστική αναπροσαρμογή της δραχμής επί Μαρκεζίνη, το 1953, πραγματικό νόμισμα της χώρας ήταν η παράνομη λίρα. Όλες οι συμφωνίες, σχεδόν, κλείνονταν σε χρυσές λίρες: ενοίκια, σπίτια και προίκες.

Σανίδα σωτηρίας για την καταπολέμηση της κρίσης, θεωρήθηκε ο διαπρεπής οικονομολόγος και καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Κυρ. Βαρβαρέσος, που κλήθηκε από την κυβέρνηση, στις αρχές του καλοκαιριού, να εφαρμόσει πρόγραμμα για τη βελτίωση των δημοσιονομικών της χώρας και την έξοδό της από το οικονομικό τέλμα.

Σύμφωνα με το σχέδιο Βαρβαρέσου, η αγοραπωλησία χρυσού και χρυσών νομισμάτων αποτελούσε μονοπώλιο της Τράπεζας της Ελλάδος που όριζε την ισοτιμία της δραχμής προς το χρυσό και τα ξένα νομίσματα. Η ισοτιμία της χρυσής λίρας καθορίστηκε στις 4.000 δραχμές.

Συνάμα, απαγορεύτηκε στους πάντες η κατοχή χρυσού: επαγγελματίες ή ιδιώτες, εμπόρους, χρηματιστές, βιομηχάνους ή ανώνυμες εταιρίες, καθώς και η φύλαξή του σε οποιοδήποτε χώρο, εργοστάσιο, γραφείο ή κατοικία.

Για τους παραβάτες ίσχυε ποινή φυλάκισης μέχρι και τρία χρόνια, χρηματική αμοιβή από τριπλάσια έως και δεκαπλάσια της αξίας του αντικειμένου και το χειρότερο, επιβολή στέρησης της στέγης σε όσους νοίκιαζαν σπίτι. Και για την εποχή αυτή θεωρούνταν μεγάλο δυστύχημα να χάσει κανείς την κατοικία του.
 
 

                          Το πρόγραμμα του ραδιοφώνου                                             Οι τιμές των μετοχών

                                                                  Εφημερίδα «Ελευθερία» 30/7/1945

Παρά τα αυστηρά μέτρα, κανένα νομοθέτημα δε στάθηκε ικανό, να ανακόψει τη φρενήρη άνοδο της λίρας, που στις 5 Φεβρουαρίου έφθασε στις 5.000 δραχμές. Προσωρινά μόνο υποχώρησε, με την ανακοίνωση της Συμφωνίας της Βάρκιζας, στις 12 Ιανουαρίου, για να επανέλθει σύντομα και να υπερβεί τις 7.500 δραχμές στα τέλη του μήνα.

Στις 17 Αυγούστου, σε ραδιοφωνική ομιλία του ο Κυρ. Βαρβαρέσος δήλωνε: «Πριν τέσσερις μήνες αναχωρούσα στο εξωτερικό με την αποστολή να επιτύχω την αύξηση της παρεχόμενης ενίσχυσης προς την Ελλάδα. Επιστρέφοντας, πριν δύο μήνες, από το ταξίδι μου, βρέθηκα μπροστά σε μία σοβαρότατη οικονομική κρίση, με ραγδαία συνεχιζόμενη αύξηση των τιμών των αγαθών, με κύμα απεργιών, με γενική δυσπιστία προς το νόμισμα και τα οικονομικά του κράτους και με ατμόσφαιρα πανικού στην οποία ρυθμιστής πάντων ήταν η χρυσή λίρα και οι κερδοσκοπικές της διακυμάνσεις».

Οι ανατιμητές της λίρας οργίαζαν και τα αστυνομικά μέτρα δεν ωφελούσαν κανέναν. Ας σημειωθεί πως η τιμή της χρυσής λίρας στη μαύρη αγορά, στις 17 Αυγούστου 1945, έφτασε τις 42.000 δραχμές, ενώ αντίστοιχα, πριν τέσσερις μήνες, στις 7 Απριλίου, κυμαινόταν γύρω στις 7400-7.200 δραχμές. Δέκα άτομα, μάλιστα, καταδικάστηκαν από τα Πλημμελειοδικεία Αθηνών και Πειραιώς διότι διενεργούσαν αγοραπωλησίες χρυσών λιρών.

 

Τίτλος 25 μετοχών, Ανωνύμου Εταιρίας Οινοποιίας-Πνευματοποιΐας
Γ. Ησαΐας, Μεγαρίς

Από τις αρχές Οκτωβρίου, εντείνονταν οι φήμες για νέα αναπροσαρμογή της δραχμής. Η εφημερίδα «Καθημερινή», τηρώντας αντίθετη στάση, έγραφε πως η φημολογούμενη αναπροσαρμογή «θα αποτελούσε αφετηρία νέας επιθέσεως στη δραχμή» ενώ, παράλληλα, επέκρινε την κυβέρνηση πως «παρακολουθεί ως ουραγός τα κέφια των αεριτζήδων». Αυτή τη φορά, ωστόσο, η ρίζα του κακού δε βρισκόταν στους «αεριτζήδες» της οδού Σοφοκλέους.

Τα δημόσια οικονομικά του κράτους βρίσκονταν σε άθλια κατάσταση, ενώ, επιπρόσθετα, ήταν υποχρεωμένο εκτός από τις δαπάνες του προϋπολογισμού να πραγματοποιεί και απρόβλεπτες δαπάνες για την ικανοποίηση των έκτακτων αναγκών.


Εκτός αυτού, όμως, η συνεχής άνοδος των τιμών στα αγαθά και ο υψωμός της χρυσής λίρας επέβαλαν και συνεχείς αυξήσεις στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων για να καταφέρουν κι αυτοί να επιβιώσουν.

Στη διάρκεια, λοιπόν, αναμονής της συμμαχικής, οικονομικής ενίσχυσης, την οποία όσο προσδοκούσαν τόσο καθυστερούσε, δεν υπήρχε άλλη διέξοδος από την προσφυγή στη μηχανή έκδοσης νέου χρήματος.

Ο υπουργός Οικονομικών Γρ. Κασιμάτης παρουσιάζοντας το οικονομικό πρόγραμμα της μόλις μιας εβδομάδας κυβέρνησης του Παν. Κανελλόπουλου αποκάλυψε πως τα χαρτονομίσματα που βρίσκονταν σε κυκλοφορία, εκείνες τις μέρες, ανέρχονταν σε 63 δισεκατομμύρια και σε μεγάλο ποσοστό ήταν ακάλυπτα..

Ο λαός, ταλαιπωρημένος από τις κακουχίες της κατοχής αντιλαμβανόταν πως η επιβάρυνση που επιβλήθηκε στις εισαγωγές ήταν προάγγελος αναπροσαρμογής του νομίσματος και θα οδηγούσε στην έμμεση κατάργηση της ισοτιμίας Βαρβαρέσου.
 

 Όσο η λίρα ανέβαινε, αλματωδώς, τόσο η λαϊκή δυσφορία διογκωνόταν με αποτέλεσμα την πτώση της κυβέρνησης Κανελλόπουλου και την άνοδο του Θεμ. Σοφούλη, στις 22 Νοεμβρίου, με αντιπροέδρους τον Εμμ. Τσουδερό και το Γεώργιο Καφαντάρη, άτομα εγνωσμένου κύρους, με σοβαρή εμπειρία στα οικονομικά.

Κανείς δεν πίστευε πια στα θαύματα και θαύμα θα ήταν η σταθεροποίηση της δραχμής χωρίς οικονομική ενίσχυση από το εξωτερικό. 

 

 

Ο λαός με κλονισμένη την εμπιστοσύνη θεωρούσε ασφαλή επένδυση την αγορά χρυσού και καλών χρηματιστηριακών αξιών. Ο πρωθυπουργός δήλωνε στις 14 Δεκεμβρίου 1945: «Από προχθές στο Χρηματιστήριο επαναλαμβάνονται τα Δεκεμβριανά σε βάρος του λαού. Τυφλή κομματική εμπάθεια ενισχύει μία κακή μάχη κατά της δραχμής, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη πως τα μέτρα αυτά αποστερούν το λαό από τα μέσα συντήρησής του».

Εύα Αρβανίτη-Μιχαλοπούλου

e-mail: eva.mihalopoulou@capital.gr


Συνεχίζεται στο επόμενο…

 *Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο λεύκωμα

Αγώνας Ευθύνης, Σωματείον Χρηματιστηρίου Αθηνών. 

 http://www.capital.gr/history_of_xaa/Default.aspx?id=777191&pg=4
 


 
Το εργοστάσιο Ζυθοποιΐας ΦΙΧ . Η μετοχή ΦΙΧ στις 30. 8. 1945 κυμαινόταν γύρω στις 1750 δραχμές, όπως φαίνεται και στο ανωτέρω χρηματιστηριακό δελτίο.

 
Σχόλια

17/07 17:05  PREMIUM

Κάποια συγγένεια μήπως ο παραπάνω με τον...εισηγένο...Βαρβαρέσο (ΒΑΡΝΗ :-), γιατί σήμερα έδειξε τα "δόντια" του από...ΣΥΜΠΤΩΣΗ ! :-)

http://www.capital.gr/q.asp?s=%u0392%u0391%u03A1%u039D%u0397
17/07 17:21  Goldmine
Tίποτα δεν γράφεται στην τύχη εδώ:-)
Μόνο με εσωτερική πληροφόρηση (από τον άλλο κόσμο):-)
17/07 17:41  PREMIUM

Φτου...Φτου...Φτου...

(που λέει και διπλανό μπλόκι :-)

στον κόρφο μας !

Είναι και αυτός ο ξυλοκόπος στην ταπετσαρία σαν το...Χάρο !
17/07 18:22  groyma stella
Καλησπερα σας.
Αχ και παλι αχ, δραχμουλα!
17/07 19:40  Goldmine
Γεια σου Στέλλα μας !
Καλή ξεκούραση σε όλους
και να γυρίσετε ανανεωμένοι!
17/07 20:59  pol
Από πού ..πυροβολεί ο άρχοντας του Λιβυκού;
Καλοκαίρι κρίσιμο,εν μέσω κρίσης,για να μας κρίνει.. ο κριτής.Ασαφές το σαφές με τη βοήθεια του. .κοινού!Σας μπέρδεψε ..ο μπερδεμένος.Φταίνε οι ζέστες!
Στο φουλ τα κλιματιστικά και τα ...κα!
Σας καλησπερίζω!
17/07 22:34  Goldmine
"Καλοκαίρι κρίσιμο,εν μέσω κρίσης,
για να μας κρίνει.. ο κριτής".
Tι έγραψες ο Ρόδιος:-)
Ούτε ο Κλεόβουλος, εκ των επτά σοφών...
Εσύ για ζέστη "δε δικαιούσαι δια να ομιλείς" θαλασσοκύρη:-)
17/07 22:35  jerri
και οι προίκες έ...; χμμμμ
17/07 22:43  Goldmine
Αν και καταργήθηκαν στις μέρες μας οι προίκες, όσοι έχουμε κορίτσια...ας παραδειγματιστούμε:-)
18/07 10:26  PREMIUM

Καλά εσείς δεν με...(πολυ)καταλαβαίνετε από...ΤΟΤΕ ! :-)

Αυτό όμως που με ανησυχεί τελευταία είναι ότι δεν σας (πολυ)νογάω μήτε ε λόγου μου ! :-)

Καλημέρα ΠΑΝΤΑ με χαμόγελο !
18/07 11:29  groyma stella
Καλημερα σε ολους, καλο Σαββατοκυριακο!
18/07 11:55  pol
Καλημέρα παρέα!
Ίσα ίσα τον επιούσιο και κάτι ξεχωριστό για την επάνοδο του μεγάλου "απόδημου". Από τα πιο όμορφα πρωινά.Με το πρώτο φως,αραγμένοι στις ξαπλώστρες(και όχι μόνο) ,με μια φωτογραφική στο ελεύθερο χέρι,περίμεναν τη λαμπρή ανατολή!
18/07 12:43  Goldmine
Pol;;;; Σα να άρχισα να μην σε πολυκαταλαβαίνω και σένα
Κολλητικό είναι:-)

Να υποθέσω πως φταίει η ζέστη ή οι επιρροές από τις premοπαρέες
τώρα που γνωριστήκατε και δια ζώσης:-)

Ωραία να περνάτε, παρέα κι ας μην καταλαβαινόμαστε!

Αρκεί να αισθανόμαστε καλά και όλα φτιάχνουν...Τα περισσότερα προβλήματά μας έχουν την αιτία τους μέσα μας...

Ναι, είναι υπέροχο πρωινό Πολ και εξελίσσεται σε μια φανταστική μέρα!
Άντε να βρούμε τη φόρμα μας...

Στέλλα, ευχαριστώ και σου εύχομαι τα καλύτερα και ένα απολαυστικό ΣΒ.

Καλά ταξίδια και καλή επιστροφή σε όλους.

Είναι η καρδιά του καλοκαιριού και η καλύτερη εποχή μου!

Σε όλη την Ελλάδα χαιρετισμούς και στην όμορφη Αλεξανδρούπολη εξαιρετικά, στο ξενοδοχείο "Εgnatia Grand Hotel", όπου ξεκουράζονται σήμερα αγαπημένα πρόσωπα.

Τώρα μια γλυκιά μελωδία με καλεί στο μπαλκόνι...

Ο αλλοδαπός με το ακορντεόν και "σ΄ αγαπώ γιατί είσαι ωραία". Ένα νόμισμα δεν έχει καμιά αξία για τους αφανείς καλλιτέχνες του δρόμου που διανθίζουν μουσικά την καθημερινότητά μας...
Νtalia+Peri αφιερωμένο:-)
18/07 12:54  PREMIUM

Γνώρισα εγώ δια ζώσης τον Κωστή ;;;

Τί, πώς, πού ;-)
18/07 13:03  Goldmine
Tσίμπησες...
Ε...μπλοφάρουμε και καμιά φορά:-)
Ρίχνουμε άδεια να πιάσουμε γεμάτα.
Εποχή ψαρέματος είναι:-)
18/07 13:10  PREMIUM

Είναι που τελευταία είμαι πολύ στα "έξω" μου και...δημόσια τιμώμενο πρόσωπο και έχω γνωρίσει πολλούς ! :-)

Βάζω στοίχημα θα ήταν ο...ψαράς στο μώλο του Ρεθύμνου σήμερα το πρωί που δεν είχε βγάλει παρά μια...γαλότσα ! :-)

Τα επαγγελματικά "γρι-γρι" όπως και στο...ΧΑ έχουν διαλύσει το..."γόνο" ! :-)
18/07 13:15  groyma stella
...παλι μπερδευτηκα ,Disc τι λες ?
18/07 13:18  PREMIUM

Είπαμε Στελίτσα !

Καλά νάμαστε και ας μην...καταλαβαινόμαστε ! :-)
18/07 13:26  GPAP
καλο σας μεσημερι
ευχες σ'οσους εχουν προβλημα με την ορεξη τους,για καλη ορεξη...(βοηθα και το ουζακι)...τσουξτε το τωρα που βρισκομαστε στην καρδια του καλοκαιριου.
αναθεωρηστε αξιες και προτεραιοτητες στη ζωη σας και χαρητε την καθε μερα ...
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
22 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις