Ναός και Καπιτώλιο Λαός και Κολωνάκι
G o l d m i n e
Στατικές σελίδες
Σύνδεσμοι


Oι άθλιοι των Αθηνών
1194 αναγνώστες
Παρασκευή, 26 Ιουνίου 2009
13:18


Καλημέρα, και  καλό Σαββατοκύριακο σε όλους σας φίλες και φίλοι.

Σας φέρνω πιο κοντά με  ένα διδακτικό έργο του

 Ιωάννη Κονδυλάκη και τα κερδοσκοπικά παιχνίδια

στην Ελλάδα πριν το 1900.

Στέλνω θερμούς χαιρετισμούς στη γειτονιά και στους επισκέπτες

του μπλογκ!

Οι άθλιοι των Αθηνών

Τίτλοι 5 και 10 μετοχών της Ελληνικής Εταιρίας Μεταλλουργείων Λαυρίου, έκδοσης 1923.
Πηγή: «Οι σιδηρόδρομοι της Κεντρικής Ελλάδας»,

Μουσείο φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκέρης», Δήμος Καλαμαριάς

 


Ε ι σ α γ ω γ ι κ ά


Ο Ιωάννης Κονδυλάκης στο έργο του, Οι άθλιοι των Αθηνών, περιλαμβάνει και μία λογοτεχνική περικοπή, που αφορά τη μεταλλομανία, η οποία είχε καταλάβει το επενδυτικό κοινό στην Ελλάδα, λίγα χρόνια πριν το τέλος του 19ου αιώνα.

Το απόσπασμα που ακολουθεί δοσμένο συνοπτικά, λίγο πολύ στη σημερινή ορθογραφία και γλώσσα, φωτογραφίζει το κλίμα της εποχής με τις φρούδες ελπίδες που καλλιεργήθηκαν σε όλη τη χώρα για μεταλλεία και χρυσωρυχεία, τα οποία ξεφύτρωναν παντού και δημιουργούσαν προσδοκίες πως θα μετέβαλαν τη χώρα σε πακτωλό.
Παγίδες εξαπάτησης, κερδοσκοπικές υπερβολές, ίντριγκες και διαπλοκή οργιάζουν τις μέρες εκείνες του μεταλλευτικού πυρετού και γίνονται γνωστές μέσα από τις σελίδες του έργου, όπου ο Κονδυλάκης εναργέστατα και με αγωνιώδη πλοκή, επιχειρεί να μας μυήσει στα δρώμενα μιας ιδιάζουσας, ιστορικής εποχής, της εποχής της μεταλλομανίας, που όμοιά της δεν ξαναγνώρισε η ελληνική επικράτεια.

Ήταν η περίοδος που η επαναλειτουργία εκμετάλλευσης της Λαυρεωτικής γης, εκτός από το μεγάλο χρηματιστικό σκάνδαλο που πυροδότησε, προκάλεσε και έναν αληθινό πυρετό μεταλλευτικών επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Παντού φαντάζονταν μεταλλεία και φλέβες χρυσού και αργύρου κι εκατοντάδες αιτήσεις εκμεταλλεύσεως μεταλλείων είχαν υποβληθεί στη Βουλή.


Η μεταλλομανία, μάλιστα, δεν πήρε διαστάσεις μόνο ελληνικού φαινομένου αλλά ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα κι ερέθισε τη φαντασία αρκετών ξένων τυχοδιωκτών, που έπλασαν κερδοσκοπικά σενάρια και κατέφθασαν στην Ελλάδα για να τα υλοποιήσουν σε βάρος των ανίδεων και των αδαών. Ακολουθεί, συνοπτικά, η εξιστόρηση του Κονδυλάκη*:

 

Οικία της εποχής, Μέγαρον Αθηνογένους, Σταδίου 50. Άποψη του 1880 αριστερά και
πρόσφατη δεξιά.

 



Τ ο  χ ε ι ρ ό γ ρ α φ ο  τ ο υ  Γ ά λ λ ο υ   κ α ι  τ ο  μ ε τ α λ λ ε ί ο  «φ ο ύ σ κ α»

Ο ήρωας του έργου Φλαμούρης, ηπειρωτικής καταγωγής, αυτοδημιούργητος και πλούσιος ομογενής, ένας από τους πρώτους εμπόρους της Αιγύπτου, διέμενε προσωρινά σε ξενοδοχείο των Αθηνών, μέχρι να εγκατασταθεί στο καινούριο αρχοντικό του, στην οδό Ακαδημίας, οι εργασίες αποπεράτωσης του οποίου βρισκόταν στο στάδιο της διακόσμησης.

Κατά τη διαμονή του στο ξενοδοχείο, γνωρίστηκε με έναν κομψότατο νεαρό Γάλλο μηχανικό, το Δαμολέν. Για το ταξίδι του στην Ελλάδα ο Γάλλος άφηνε να εννοηθεί ότι ήλθε ως αντιπρόσωπος μερίδας κεφαλαιούχων, για να κάνει μία μελέτη τεχνικής εταιρίας Σιδηροδρόμων.

Συχνά, ο Γάλλος, μάλιστα, διήγειρε το επιχειρηματικό πνεύμα του κ. Φλαμούρη και του κέντριζε την περιέργεια με τις συζητήσεις τους, ώστε ο δεύτερος προσπαθούσε να μαντέψει τον πραγματικό σκοπό της επίσκεψης του Γάλλου στην Ελλάδα, που τον κρατούσε τόσο μυστικό.

Ο Γάλλος, βέβαια, διηγούνταν μία οικογενειακή ιστορία: «Η οικογένειά μας – έλεγε - διαθέτει ένα πολύτιμο, αρχαίο, ελληνικό χειρόγραφο περί των μεταλλείων του Λαυρίου. Στο ίδιο χειρόγραφο περιγράφεται και ένα άλλο μέρος κοντά στην Αθήνα, το οποίο περιέχει φλέβες αργυρούχου μετάλλου.

Ένας αδελφός του πατέρα μου, σοφός ελληνιστής, επισκέφθηκε την Ελλάδα, μετάβηκε στην τοποθεσία εκείνη και αφού παρέλαβε δείγματα από το κτήμα, τα έφερε στη Γαλλία και τα έδωσε για εξέταση, η οποία και επιβεβαίωσε τη μαρτυρία του χειρογράφου. Μετά από λίγο όμως, ο θείος μου πέθανε και μας άφησε μόνο το μυστικό του.

Εγώ, λοιπόν, έχοντας πάντοτε υπόψη μου να το εκμεταλλευτώ, έκανα σχετικές μελέτες και μετά την αποπεράτωση των σπουδών μου πήγα στην Κωνσταντινούπολη. Όταν δε, κάποιοι κεφαλαιούχοι μου ανέθεσαν τη μελέτη ενός έργου εδώ στην Ελλάδα, δέχθηκα με απέραντη προθυμία, εφόσον μου παρουσιαζόταν η ευκαιρία να εξακριβώσω και την ανακάλυψη του θείου μου. Ομολογώ, μάλιστα, ότι η αυτοψία μου στέφθηκε με επιτυχία".

Αυτή ήταν η ιστορία του Γάλλου. Αληθινή ή ψεύτικη θα φανεί στη συνέχεια.


 
Γαλλικό εγχειρίδιο του 1915 και λατινικό
εκδοθέν στη Γαλλία του 1900


Από την άλλη ο Ηπειρώτης δεν είχε σκοπό με την εγκατάστασή του στην Αθήνα, να μείνει αργόσχολος και να τοποθετεί τα χρήματά του μόνο σε μετοχές και χρεόγραφα. Ακμαίος και εργατικός άνθρωπος, καθώς ήταν, είχε αρκετές επιχειρήσεις στο νου του.

Κι ο Γάλλος, σαν να είχε διαισθανθεί φαίνεται την ψυχική του κατάσταση, προσπαθούσε να του εξάψει την περιέργεια και να τον πείσει για την αγορά του υποτιθέμενου οικογενειακού μεταλλείου.


Έτσι, μια μέρα που ο Γάλλος έδειχνε μεγάλη αδημονία, σαν να περίμενε κάτι πολύ σημαντικό, ο κ. Φλαμούρης ρώτησε σχετικά το Γάλλο. Του απάντησε τότε πως είχε στείλει στο Παρίσι δείγματα μεταλλευμάτων για να γίνει χημική ανάλυση και πως καθυστερούσε η απάντηση.

Την άλλη μέρα, ήρθε ο Γάλλος στο ξενοδοχείο μαζί με κάποιον άνθρωπο, που μετέφερε ένα σάκο γεμάτο πέτρες, όπως ήταν οι εκβολάδες του Λαυρίου. Τότε ο κ. Φλαμούρης σχολίαζε κρυφά με τον ξενοδόχο:

― Αυτός ο Γάλλος κάποιο μεταλλείο έχει εφεύρει.

― Και θα είναι σπουδαίο, γιατί οι πέτρες που κουβαλούσε στο σάκο άστραφταν σαν χρυσές.

Έτσι ο κ. Φλαμούρης άνοιξε την κουβέντα στο Γάλλο:

― A! Βλέπω, κύριε Δαμολέν, ότι καταγίνεστε με μεταλλευτικές μελέτες. Κι εγώ νόμιζα πως μελετάτε την κατασκευή κανενός σιδηροδρόμου.

― Και τι νομίζετε κ. Φλαμούρη, δεν μπορούν να συνδυαστούν αυτές οι δύο επιχειρήσεις; Μια σιδηροδρομική γραμμή από την Αθήνα στο Λαύριο δε θα έπιανε τόπο;

― Βέβαια, το Λαύριο έχει μέλλον. Ας λένε ό, τι θέλουν, του απάντησε ο Φλαμούρης.

― Ναι, αλλά δεν πρόκειται γι’ αυτό, είπε ο Γάλλος ανεβαίνοντας στο δωμάτιό του κι αφήνοντας το Φλαμούρη στην αβεβαιότητα.

Αυτό που κατάλαβε ο κ. Φλαμούρης ήταν πως επρόκειτο για ένα μεταλλείο στην κατοχή του Γάλλου και για μια σιδηροδρομική γραμμή, που και την εκμετάλλευση θα διευκόλυνε και αγωγός συγκοινωνίας θα γινόταν.

Σύντομα, ήρθε και η απάντηση των χημικών από το Παρίσι, που ο Γάλλος του την ανακοίνωσε με ιδιαίτερη ευχαρίστηση λέγοντας: «Ιδού. Οι πρώτοι χημικοί των Παρισίων απεφάνθησαν ομόφωνα ότι το μετάλλευμα είναι πολύτιμο. Τώρα δεν μένει παρά να αγορασθεί το έδαφος, να γίνει η δήλωση και οι αναγκαίες ενέργειες προς παραχώρηση άδειας εκμεταλλεύσεως». *


Συνεχίζεται στο επόμενο….

 

Γαλλική μετοχή του 1907



* Η συνοπτική συνέχεια και το τέλος της ιστορίας περιέχονται και στο λεύκωμα: «Αγώνας Ευθύνης, Σωματείον Χρηματιστηρίου Αθηνών».

* Η παρουσίαση του διηγήματος αποτελεί τον προθάλαμο για εντρύφηση στο πρωτότυπο έργο, με την αυθεντική, λόγια γλώσσα.

* Πηγή: Κ Ο Ν Δ Υ Λ Α Κ Η Σ Ι., Οι άθλιοι των Αθηνών, Εθνική Βιβλιοθήκη                                      

     http://www.capital.gr/history_of_xaa/Default.aspx?id=762472&pg=0               

Σχόλια

26/06 14:03  groyma stella
Καλησπερα Ευα, μεταλλομανια τοτε, τραπεζομανια σημερα :-)
Πολλα πολλα αστερια!
Καλο και ευχαριστο Σαβ/κυρ.
26/06 14:22  ΣΟΛΩΝ (όχι ο σοφός)
Εύα καλημέρα
Πως τον είπαμε τον Γάλλο? Λαναρά, είπες?
26/06 14:51  ...................
Kαλησπερα Ευα, stella, Σολων.
Καλο Σαββατοκυριακο!
26/06 15:45  pol
Έχεις έστω και λίγη ενέργεια;Ζύμωσέ την με τον ιδρώτα σου κι απόλαυσε την ταπεινή δημιουργία !
Είναι να γελάμε με τις αδυναμίες μας!Διαβάζοντας σκέφτηκα πόσο "ξεροκέφαλοι"είμαστε!'Ελπιδοπωλείο "Η ΖΩΗ"!
26/06 16:25  Goldmine
Kαλώς ήλθατε παίδες:-)

Στέλλα το ΄99 τη σκυτάλη είχαν οι μετοχές πληροφορικής, τώρα ακούγονται οι εταιρείες για την ενέργεια και το περιβάλλον..
Κάθε εποχή κάποια μεταλλεία θα κυνηγούμε στην Ψωροκώσταινα...οι αδιόρθωτοι!
Νασαι καλά για τις ευχές και τα αστέρια!
@ Φίλτατε Σόλων, :-( δυστυχώς!
Μία είναι η απάτη γαλλική, γερμανική
ή ελληνική δεν έχει διαφορά!

Αννίτα, τις καλύτερες ευχές μου!

Πολ, έγραψες! "Έχεις έστω και λίγη ενέργεια; Ζύμωσέ την με τον ιδρώτα σου κι απόλαυσε την ταπεινή δημιουργία".
Αυτό περνάει στις ατάκες...
Σας ευχαριστώ όλους
που στέκεστε στις ιστορίες
και σχολιάζετε με κέφι.
Καλό ΠΣΚ!

26/06 17:24  CANYON
5*
Το Λαυριο του Κορακακη για την αρχοντισσα...
http://www.youtube.com/watch?v=yqxnAVBL0vA
26/06 17:45  Goldmine
Έκαστος στο είδος του κι ο Canyon στα τραγούδια:-) Εξαίρετο! Ευχαριστώ!
27/06 08:36  groyma stella
Καλημερα σας. annita ευχαριστω και εσυ να εχεις ενα ομορφο Σαββατοκυριακο.
27/06 09:03  jerri
Προβλέπω ότι κάποιος πίνει φλαμούρι για να συνέλθει...
Καλημέρα
27/06 10:39  cormorano
Καλημέρα και Καλό Σ/Κ σε όλους!

Ίδια σκέψη, ίδια γλώσσα τελικά για όλους! Άγγλους, Γάλλους, Ιταλούς...

27/06 11:16  Goldmine
Kαλημέρα, καλημέρα,
Στέλλα μας, jerri, cormorano!
Φλαμούρι είναι το τίλιο jerri έτσι;
Φέρνει καλό ύπνο:-)
Ωστόσο, δεν κατάλαβα τι υπονοείς...
Να έχετε ένα απολαυστικό Σάββατο,
όλες και όλοι!

27/06 11:48  jerri
Μάλλον ο Φλαμούρης θα το πιει, απ' ότι καταλαβαίνω...
27/06 12:02  Nantia42
Γεια σου Gold!
Ενα μεταλλείο - χρυσωρυχείο ψαχνουμε οι περισσοτεροι.
Ευτυχως που δεν αγοραζονται ολα σ αυτη τη ζωη.
27/06 17:38  ...................
Καλησπερα Goldmine.

27/06 22:56  pol
27/06 23:01  pol
Βραβείο μουσικής και φωτογραφίας!
28/06 20:05  cormorano
Καλησπέρα!

Άγαπητέ pol άκου...

Θάρθει μια μέρα σίγουρα
σε τούτο το πλανήτη
που θα γενούν ένα νησί
η Ρόδος με τη Κρήτη

γενούν = γίνουν
28/06 20:24  Goldmine
Kυριακάτικες ευχές στους φίλους που μας επισκέφτηκαν: αννίτα, jerri, ψορμο καλά να περνάτε!
Νάντια, είθε να το αποκτήσεις το μεταλλείο που σου αξίζει στη σφαίρα των αποκτημάτων που -όπως λες- δεν αγοράζονται ούτε πουλιούνται:-)
Πολ, βραβείο από σένα είναι πολύ ευπρόσδεκτο, αν, βέβαια, κατάλαβα καλά:-)
Καλό βράδυ σε όλους!

28/06 21:42  pol
Καλησπέρα παρέα.
Σίγουρα θα γίνει η ένωση,φίλε Κορμοράνε,όπως λένε οι γεωλόγοι,λόγω της μετακίνησης των πλακών.Για μένα είναι ήδη ένα.Λεβεντιά,καλοσύνη,ευγένεια,περηφάνια δένει τα νησιωτικά μας συμπλέγματα!
Το βραβείο.αγαπημένη φίλη, αναφέρεται στη μουσική του Χατζηδάκη και στις μοναδικές φωτογραφίες των παιδιών που με συγκίνησα ιδιαίτερα!
28/06 21:47  pol
Μου ξέφυγε κάποιο λαθάκι...Είμαι έτοιμος για ύπνο,γιατί το Σαββατοκύριακο μου δωσε δυνατές συγκινήσεις.Σκάροι ,γερμανοί.μπαρμπούνια και ροφός παρακαλώ μπήκαν στη ψαροποδιά!
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
27 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις