Ναός και Καπιτώλιο Λαός και Κολωνάκι
G o l d m i n e
Στατικές σελίδες
Σύνδεσμοι


Γλώσσα και πατρίδα είναι το ίδιο"...
1820 αναγνώστες
Τετάρτη, 10 Ιουνίου 2009
19:11

   

        

 

Πρώιμος και ζόρικος ο μικροκαύσωνας.

Ώρα  ακατάλληλη για βαθιά νοήματα

Αφήνω μια δροσερή καλησπέρα σε όλους σας,

όπου κι αν  βρίσκεστε ό,τι κι αν κάνετε. 

 

Και επειδή μας καίει η λεξιπενία και η άγνοια της γλωσσας μας παραθέτω τον πρόλογο από το "Το ταξίδι μου " του Ψυχάρη. Πολλά είναι τα ερεθίσματα που ο καθένας μπορεί να δεχτεί για το  μείζον τούτο θέμα.

 

 

 

 

 

 

Πρόλογος  από "Το Ταξίδι μου" του Ψυχάρη

 

Όποιος με διαβάσει θα καταλάβει με τι σκοπό έγραψα "Το Ταξίδι μου". Γλώσσα και πατρίδα είναι το ίδιο. Να πολεμά κανείς για την πατρίδα του ή για την εθνική τη γλώσσα, ένας είναι ο αγώνας. Πάντα αμύνεται περί πάτρης....

..... Γεννήθηκα όμως Γραικός και δεν μπορώ να το ξεχάσω· έχω χρέη και στην Ελλάδα. Θέλησα να της το δείξω. Αφού δεν μπορεί να της είμαι χρήσιμος στον πόλεμο, τουλάχιστο πολεμώ για την εθνική μας γλώσσα. Ένα έθνος, για να γίνει έθνος, θέλει δυο πράματα· να μεγαλώσουν τα σύνορά του και να κάμει φιλολογία δική του. Άμα δείξει που ξέρει τι αξίζει η δημοτική του γλώσσα κι άμα δεν ντραπεί γι' αυτή τη γλώσσα, βλέπουμε που τόντις είναι έθνος. Πρέπει να μεγαλώσει όχι μόνο τα φυσικά, μα και τα νοερά του τα σύνορα. Γι' αυτά τα σύνορα πολεμώ.

 

 

Άλλα δεν είχα να πω στον πρόλογό μου. Όσοι πιάσουν το βιβλίο μου στο χέρι για να διασκεδάσουν και να περάσει η ώρα -να το πω φανερά, γι' αυτούς γράφω- δεν έχουν ανάγκη μήτε να τους ξηγήσω το ορθογραφικό σύστημα που ακολούθησα, μήτε να τους δώσω λόγο για κάθε λέξη, για κάθε φράση που έγραψα. Δεν έβαλα έναν τύπο γραμματικό, δεν έγραψα μια λέξη, μια συλλαβή στο βιβλίο μου, χωρίς να το συλλογιστώ πριν ώρες, μπορώ μάλιστα να πω χρόνια, αφού κάθε χειμώνα στα δημόσια μαθήματα που δίνω, της γλώσσας μας την ιστορία μελετώ.

Όποιος πάλε θέλει να με διαβάσει για να με κατακρίνει, για να βρει λάθη, για να κάμει το δάσκαλο, τον παρακαλώ πρώτα να ρίξει μια ματιά στα επιστημονικά και φιλολογικά μου δοκίμια -στα Ιστορικά ζητήματα και στα γαλλικά μου συγγράμματα. Για να με κατηγορήσει, πρέπει πρώτα να διει με τι ιδέα γράφω κι αν ακουλούθησα παντού την ίδια ιδέα ή όχι. Θα με κάμουν παρατήρηση για πολλά πράματα που αποκρίθηκα αλλού, χωρίς μάλιστα να προσμένω την παρατήρηση. Δε θ' απαντήσω και δεύτερη φορά. Δική μου γλώσσα δεν έχω και δεν έφτιαξα γλώσσα, γιατί πλάστης δεν είμαι. Γράφω την κοινή γλώσσα του λαού· όταν η δημοτική μας γλώσσα δεν έχει μια λέξη που μας χρειάζεται, παίρνω τη λέξη από την αρχαία και προσπαθώ, όσο είναι δυνατό, να την ταιριάξω με τη γραμματική του λαού. Έτσι έκαμαν όλα τα έθνη του κόσμου· έτσι θα κάμουμε και μεις. Με φαίνεται που για πρώτη φορά, σ' αυτό το βιβλίο, γράφηκε με κάποια σειρά και ενότητα η γλώσσα του λαού. Προσπάθησα να τη γράψω κανονικά, να φυλάξω τους νόμους της, να προσέξω στη φωνολογία, στη μορφολογία, στο τυπικό και στη σύνταξη της δημοτικής γραμματικής.

Δεν είμαι τόσο νέος, δεν είμαι και τόσο παιδί, για να νομίζω που κατόρθωσα μ' αυτό μου το βιβλίο να λύσω το πρόβλημα που μας βασανίζει όλους. Για να το λύσουμε, χρειάζουνται ακόμη πολλά· πρέπει πρώτα ο καθένας να πιάσει να μάθει με τα σωστά του αυτή τη γλώσσα που καταφρονεί χωρίς να την ξέρει, να γίνουνε γραμματικές, να παραδίδεται η αληθινή μας γλώσσα και όχι μόνο η καθαρεύουσα στα σκολειά και στο Πανεπιστήμιο. Πρέπει μάλιστα να σπουδάξουμε καλύτερα την αρχαία, για να καταλάβουμε την ιστορική αξία της δημοτικής, να τη μελετήσουμε με σέβας και να διούμε που μόνο τη δημοτική είναι δυνατό να καλλιεργήσουμε και να γράψουμε. Προσπάθησα να δείξω που μπορεί κανείς να γράψει αυτή τη γλώσσα και πεζά. Το λέω φανερά και μ' όλη μου την καρδιά· αν το βιβλίο μου δεν είναι καλό, φταίω γω· η γλώσσα μας δε φταίει.

Γραμματική όμως δε θέλησα να κάμω. Το βιβλίο μου άλλο δεν είναι παρά φαντασία και ποίηση. Πήρα πρόφαση το ταξίδι που έκαμα, κοντεύουν τώρα δυο χρόνια, στην Ανατολή και στην Ελλάδα. Πολλοί ταξιδιώτες συνηθίζουν και μας λεν τι έκαμαν τη Δευτέρα και την Τρίτη, τι ώρα έφταξαν και τι ώρα έφυγαν, τι κρασί ήπιαν, πόσα κουνούπια τούς δάγκασαν, ποιόνα είδαν εκεί που κατέβηκαν, τι μαλλιά είχαν η νοικοκερά και ο νοικοκύρης του σπιτιού. Έπειτα, σ' ό,τι χώρα κι αν πατήσουν, κάθουνται και μας διγούνται τα ιστορικά της. Τέτοια δεν έχω. Ο guide Joanne είναι πολύ πιο χρήσιμος οδηγός από μένα. Κανένα απ' όσα λέω στο βιβλίο μου δε συνέβηκε αλήθεια. Ποτές στη ζωή μου δεν έδωσα μεγάλη προσοχή στ’ απότομα· ο άνθρωπος μονάχα, η ιδέα και ο νους έχουν κάποια αξία στον κόσμο. Τα γενικά ζητήματα είναι τα μόνα σπουδαία ζητήματα. Για τούτο, όπου γράφω το εγώ, είναι τύπος ρητορικής εγώ τίποτις δεν είμαι· η εθνική ψυχή κάτι σημαίνει· προσπάθησα να διω πού και πού τι έχει μέσα της αυτή η ψυχή, και μιλώντας για μένα, συλλογιούμαι τους άλλους. Το βιβλίο μου είναι παραμύθι, όχι ταξίδι.

Αυτό θέλησα. Θέλησα και κάτιτις άλλο· να διασκεδάσει ο αναγνώστης μου, κι αν είναι δυνατό να μη με βαρεθεί, ακόμη κι όταν του μιλώ για σοβαρά κι επιστημονικά ζητήματα. Μα πρώτ’ απ' όλα θέλησα να μπορέσει ο καθένας να με καταλάβει.

Παρίσι, 1888.

 

 

 

  

 

 

 Τα λουλούδια για την ανοδική χρηματιστηριακή αγορά:-)

 

 

 

 

 

 

The Piano-Yann Tiersen

 

 

 

 

 

 .

                                                            

 

 

 

Τρέχει η ζωή και πίσω δε γυρνά....

 

 

 

 

 

 

Σχόλια

10/06 19:51  pol
Καλησπέρα,Χρυσαφένια!
Πολύ ενδιαφέρον το απόσπασμα του Ψυχάρη.Πού να ζούσε σήμερα και να έβλεπε την πλήρη επικράτηση της δημοτικής,του ορμητικού ρεύματος ,της ζωντανής έκφρασης!
Κρατώ τη μεγάλη του αγάπη για την πατρίδα!
10/06 20:51  cormorano
Μια Καλησπέρα σε όλους τους φίλους volando = πετώντας όπως οι όμορφες πράσινες πεταλούδες, αυτές στο τέλος...
10/06 21:10  jerri
Ζωή στάσου, μύγδαλα...
Αν αρχίσαμε από τώρα τον λουλουδοπόλεμο που να περάσουμε τις 3000 τι έχει να γίνει. Θα πάρει φωτιά η παραλιακή...
The third 5* is mine...
10/06 21:32  Goldmine
Ίτε παίδες Ροδίων, Κρητών και ΣΙΑ:-)
Να έχετε ένα δροσερό βράδυ κι εσείς
κι όλοι οι επισκέπτες του μπλογκ.
Πολ, περνάς με άριστα:-)
Αφομοίωσες την ύλη:-)
Cormo, καλησπέρα!
jerri, ας το κάνει το αστείο για τις 3000 μονάδες το Χ.Α. και θα ετοιμάσω αφιέρωμα με Βασίλη Καρρά:-)



10/06 21:40  ΣΟΛΩΝ (όχι ο σοφός)
...τρέχει η άτιμη και περνά σαν το νερό.
Καλησπέρα GOLD και 5* για τις ζωγραφιές σου.
Τι τόθελες όμως και μου υπενθύμισες ότι γηράσκω (κι αλίμονο)μη διδασκόμενος?
Καλησπέρα σ' όλη την παρέα
10/06 22:06  Goldmine
Ω Σόλων,
η ρήση περί αειφόρου διδακτικής...
είναι του συνονόματου σου
του σοφού!-)
Έχεις το όνομα,
έχεις και τις χάρες;-)
11/06 00:02  Ηρακλής
Καλησπέρα Εύα
Ευχαριστώ για το μήνυμα.
Σ όλη τη 58χρονη ζωή μου, μόνο έναν Ελληνα γνώρισα που μίλαγε τη Δημοτική γλώσσα, ένα μαθηματικό φροντιστή, τον Ναπολέοντα Βουκούτη, καλή του ωρα.
Τιμώντας τον αναφέρω το όνομα του, ήμουν μαθητής επί Χούντας, και αυτός με έμαθε, ότι η μεγαλύτερη πράξη αντίστασης είναι να ξέρεις να μιλάς τη γλώσσα σου.
11/06 17:53  groyma stella
Kαλησπερα με τις γλυκες νοτες και τις καταπληκτικες φωτογραφιες. Οσο για την γλωσσα η καλυτερη ειναι η κοινη γλωσσα του λαου οπως λεει και ο Ψυχαρης.
11/06 20:12  σεβαστη
Πέρασα για καλησπέρα και συνάντησα τον Ψυχάρη.
Διαχρονική παρατήρηση και άκρως επίκαιρη."Η πατρίδα μας πρέπει να μεγαλώσει τα νοερά της σύνορα¨"
11/06 20:23  cormorano
Πέρασα και εγώ να πω μια Καλησπέρα στην όμορφη παρέα !
11/06 22:30  ...................
Μια καλησπερα και απο μενα!

Και το χρυσοπενταστερο 5* στην χρυσαφενια μας GOLDMINE που...παντα μας ταξιδευει!
11/06 22:47  Goldmine
Αννίτα μας,
αφού σας ταξιδεύω...είπα να ταξιδέψω κι εγώ:-) Σας χαιρετώ όλους και για την επίσκεψή σας από καρδιάς ευχαριστώ!

Ηρακλή,
καλά κάνεις και τον αναφέρεις τον γλωσσολόγο μαθηματικό. Πράξη αντίστασης η γλώσσα! Υψηλά νοήματα μόνο για αρχηγούς των κομμάτων...

Στέλλα,
καθυστερημένα σας απαντώ. Όλη μέρα στους δρόμους...
Πάντα έχεις μια γλυκιά κουβέντα!

Σεβαστή,
ωραίο ιδανικό αλλά ασύμβατο
με τας εποχάς που ζούμε:-)

Χαίρε cormo!





11/06 22:49  jerri
Που ταξιδεύεις δεν μας είπες;
Καλησπέρα
11/06 22:56  Goldmine
Περίεργε jerri μας εσύ:-)

Πάω στο "Καλανάκι"
- καμία σχέση με Κολωνάκι -

στην κουστωδία
του κυρ-Αντωνάκη...

Και μη με ρωτήσεις ποια γλώσσα μιλώ...

Αύριο το πρωί θα έχεις την απάντηση:-)

Ας μιλήσω κι εγώ μια φορά ακαταλαβίστικα:-)

12/06 21:10  cormorano
Τη Καλησπέρα δε τη ξεχνώ αρκεί βέβαια να μπορώ...

Τουριστική Εταιρία Λέσβου, Τ.Ε.Λ. τίτλος 20 μετοχών...
Πραγματικά ένα όμορφο συλλεκτικό κομμάτι από εκείνα που δύσκολα κάποιος μπορεί να βρει σήμερα.

Complimenti davvero per il tutto...!
Το σχόλιό σας
Για να σχολιάσετε το άρθρο πρέπει να κάνετε Login στο Capital.gr
Αξιολογήστε το άρθρο
26 ψήφοι

 Εκτύπωση
 Αποστολή με e-mail

Σχετικά με το blog
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις